Bài học

Luyện đề Từ vựng-Kanji trong 30 phút

Mục tiêu bài học

Sau bài này bạn làm được một đề luyện phần Từ vựng-Kanji (文字・語彙) đủ năm dạng câu hỏi trong đúng 30 phút, biết chia thời gian cho từng dạng, và không bị kẹt ở một câu 用法 dài dòng khiến các câu sau bị hụt giờ.

Kiến thức cần có trước

Bạn đã học khoảng 3.700 từ vựng và 650 kanji tích lũy từ N5 đến N3 ở các khóa trước trong lộ trình. Bài này không dạy từ mới — nó dạy cách LÀM BÀI với vốn từ bạn đã có, dưới áp lực thời gian thật.

Khởi động

Bạn đã từng làm gần hết một đề Từ vựng nhưng ba câu cuối phải khoanh bừa vì hết giờ chưa? Phần lớn trường hợp đó không phải vì thiếu từ vựng — mà vì dồn quá nhiều thời gian cho một câu 用法 dài ở giữa đề. Bài này sửa đúng chỗ đó.

Năm dạng câu hỏi của phần 文字・語彙

Phần Từ vựng-Kanji của N3 có 30 phút và năm dạng, xuất hiện theo đúng thứ tự này trong đề thật. 漢字読み (kanji-yomi) cho một từ viết bằng kanji, hỏi cách đọc đúng — bạn phải nhận mặt chữ, không phải đoán nghĩa. 表記 (hyouki) làm ngược lại: cho một từ viết bằng hiragana, hỏi cách viết kanji đúng. 文脈規定 (bunmyaku-kitei) cho một câu có chỗ trống, hỏi từ nào hợp ngữ cảnh nhất. 言い換え類義 (iikae-ruigi) cho một câu, hỏi câu nào trong bốn lựa chọn có nghĩa gần nhất.

用法 (youhou) là dạng riêng của N3 trở lên, không xuất hiện ở N4/N5: đề cho một từ, rồi bốn CÂU VÍ DỤ đầy đủ dùng từ đó, hỏi câu nào dùng từ đúng nhất. Đây là dạng tốn thời gian nhất trong năm dạng, vì bạn phải đọc và cân nhắc cả bốn câu — không chỉ một câu như bốn dạng còn lại — nên một từ tưởng quen vẫn có thể mất gần một phút để chọn chắc chắn.

Kỹ thuật quản lý 30 phút

Nguyên tắc là chia thời gian trước, không chia trong lúc làm. 漢字読み và 表記 là nhận diện — biết hoặc không biết, gần như không cần suy luận, nên dồn ít phút nhất. 文脈規定 và 言い換え類義 cần đọc cả câu trước khi chọn, nên dồn nhiều phút hơn một chút. 用法 luôn nhận phần thời gian lớn nhất vì phải đọc bốn câu. Trong lúc làm, nếu một câu vượt quá khoảng 20–30 giây mà vẫn phân vân, khoanh phương án có vẻ đúng nhất rồi đi tiếp — JLPT không trừ điểm khi chọn sai, nên bỏ trắng luôn là lựa chọn tệ nhất.

Đây là mốc đề xuất — sau vài lần luyện đề, chỉnh lại theo tốc độ thật của chính bạn.

Vì sao bài này không có audio

Phần thi thật 文字・語彙 hoàn toàn không có audio — chỉ có đề in. Để giữ đúng điều kiện làm bài thật, bài luyện này cũng chỉ có văn bản. Đây là lựa chọn text-only có lý do rõ ràng theo quy ước audio của chương trình, không phải một bài trình bày ngữ liệu mới cần nghe.

Làm mẫu ba câu đầu và theo dõi thời gian

Ví dụ

Ba câu đầu của một đề luyện Từ vựng-Kanji, có bấm giờ

1
「彼は責任を感じている。」「責任」の読み方は？ Lựa chọn: せきにん / せきむ / せいにん / せきじん. Từ quen, nhận ra ngay nghĩa "trách nhiệm" — chọn せきにん, khoảng 25 giây.
2
「かんたんなもんだいです。」「かんたん」を漢字で書くと？ Lựa chọn: 簡単 / 簡短 / 間単 / 簡丹. Nhớ mặt chữ 簡単 (giản đơn) là đủ, không cần đọc lại cả câu — chọn 簡単, khoảng 25 giây.
3
Từ: 思い切って (quyết đoán, dứt khoát làm gì đó dù có e ngại). Bốn câu: (a) 思い切って新しい仕事に挑戦した。(b) 思い切って明日雨が降るでしょう。(c) 思い切って本を読むのが好きだ。(d) 思い切って駅から近いです。Chỉ câu (a) đặt 思い切って trước một QUYẾT ĐỊNH táo bạo (thử thách công việc mới); (b) gắn với dự báo thời tiết, (c) gắn với sở thích thường ngày, (d) gắn với vị trí địa lý — cả ba đều không phải quyết định cần can đảm. Chọn (a), mất khoảng 55 giây vì phải đọc hết bốn câu.
Từ: 思い切って (quyết đoán, dứt khoát làm gì đó dù có e ngại). Bốn câu: (a) 思い切って新しい仕事に挑戦した。(b) 思い切って明日雨が降るでしょう。(c) 思い切って本を読むのが好きだ。(d) 思い切って駅から近いです。Chỉ câu (a) đặt 思い切って trước một QUYẾT ĐỊNH táo bạo (thử thách công việc mới); (b) gắn với dự báo thời tiết, (c) gắn với sở thích thường ngày, (d) gắn với vị trí địa lý — cả ba đều không phải quyết định cần can đảm. Chọn **(a)**, mất khoảng 55 giây vì phải đọc hết bốn câu.
4
Sau ba câu: dùng 1 phút 45 giây, đúng như mốc đề xuất (5+4 phút cho hai câu đầu, phần còn lại của mốc 8 phút cho 用法 vẫn còn dư). Câu 用法 luôn là câu tốn thời gian nhất — đừng hoảng nếu nó ăn gần một phút, miễn tổng thời gian dạng đó không vượt mốc 8 phút.

Luyện tập

Lỗi thường gặp

Ở dạng 用法, nhiều bạn chọn câu ĐẦU TIÊN "nghe có vẻ đúng" mà không đọc hết cả bốn câu. 思い切って trong câu (c) "món này ngon" nghe không sai ngữ pháp — nhưng từ dùng đúng nghĩa đen không có nghĩa là dùng đúng NGỮ CẢNH. Luôn đọc hết bốn câu trước khi chọn.

Ghi nhớ

30 phút, năm dạng: hai dạng nhận diện đi nhanh (khoảng 9 phút), hai dạng đọc-hiểu-từ-vựng đi vừa (khoảng 13 phút), 用法 luôn nhận phần lớn nhất (khoảng 8 phút) vì phải đọc trọn bốn câu. Phân vân quá 20–30 giây thì khoanh và đi tiếp.

Bài sau luyện đề phần Ngữ pháp-Đọc hiểu, phần dài nhất và nặng nhất trong ba phần thi — 70 phút với bảy dạng câu hỏi.