Ôn tập tổng hợp: sinh trưởng và phát triển ở thực vật và động vật

Một cây ngô qua bốn tuần chăm sóc có các biểu hiện: thân cao thêm 40 cm, mọc thêm nhiều rễ phụ, bắt đầu trổ cờ (cơ quan sinh sản), và người trồng đã bón thêm đạm ở hai tuần đầu rồi chuyển sang kali ở hai tuần sau. Hãy xác định: (a) đâu là sinh trưởng, đâu là phát triển; (b) vì sao người trồng đổi loại phân giữa hai giai đoạn.

Thân cao thêm và mọc thêm rễ phụ là tăng kích thước, số lượng bộ phận đã có — sinh trưởng. Trổ cờ là xuất hiện cơ quan sinh sản mới — phát triển.

Thân cao thêm là nhờ mô phân sinh đỉnh ở ngọn thân hoạt động liên tục trong bốn tuần.

Hai tuần đầu cây tập trung sinh trưởng thân, rễ nên cần đạm; khi chuyển sang trổ cờ (phát triển sinh sản), kali phù hợp hơn cho giai đoạn này — đúng nguyên tắc đổi phân theo giai đoạn đã học.

Vậy: thân cao thêm, rễ phụ là sinh trưởng; trổ cờ là phát triển; người trồng đổi đạm sang kali đúng lúc cây chuyển từ giai đoạn sinh trưởng mạnh sang giai đoạn phát triển sinh sản.

Tằm có giai đoạn tạo kén giống nhộng, và ngài trưởng thành khác hẳn tằm con về hình dạng — đúng dấu hiệu biến thái hoàn toàn, giống bướm.

Giai đoạn tằm con ăn liên tục, lớn nhanh chủ yếu là sinh trưởng (tăng kích thước, khối lượng); giai đoạn tạo kén, biến đổi thành ngài chủ yếu là phát triển (biến đổi cấu trúc sâu sắc).

Lá dâu là nguồn dinh dưỡng chính cung cấp nguyên liệu và năng lượng cho tằm con xây dựng cơ thể trong giai đoạn sinh trưởng nhanh — thiếu lá dâu, tằm con khó đạt kích thước cần thiết trước khi tạo kén, đúng vai trò của dinh dưỡng đã học.

Vậy tằm phát triển qua biến thái hoàn toàn; giai đoạn ăn lá dâu, lớn nhanh là sinh trưởng, còn giai đoạn tạo kén, biến thành ngài là phát triển; lá dâu quan trọng nhất ở giai đoạn sinh trưởng vì đó là nguồn dinh dưỡng chính của tằm con.