Trong ngoặc tính trước
Mỗi đợt xuất chuồng, bác dồn hai chuồng gà lại. Xe tải đến đúng hẹn vào mỗi cuối tuần. Chuồng A có 56 con, chuồng B có 24 con. Việc dồn chuồng này lặp lại đúng 3 lần trong tháng. Bé Bống muốn tính tổng số gà xuất cả tháng. Lần này biểu thức có thêm dấu ngoặc.
Ngoặc là việc làm trước tiên
Biểu thức (56 cộng 24) nhân 3 có dấu ngoặc. Dấu ngoặc giống một chiếc giỏ gộp hai số lại. Việc trong giỏ phải xong trước đã. Sau đó mới đem kết quả đi nhân tiếp. Ngoặc luôn được ưu tiên làm đầu tiên. Ngoặc còn quan trọng hơn cả nhân và chia. Không có ngoại lệ nào cho quy tắc này.
Thấy dấu ngoặc, em tính bên trong trước tiên. Xong ngoặc rồi mới làm phép còn lại bên ngoài. Ngoặc đứng trước cả nhân, chia, cộng, trừ.
Bé Bống khoanh tròn phần trong ngoặc trước. Vẹt Tí đếm nhịp cho từng bước.
- 1
Mỗi đợt dồn 56 con và 24 con, lặp lại 3 lần. Bé Bống tính (56 + 24) × 3.
- 2
Bước một, trong ngoặc trước: 56 cộng 24 bằng 80. Bước hai, nhân với 3: 80 nhân 3 bằng 240. Cả tháng xuất chuồng 240 con gà.
- 3
Trong ngoặc luôn tính xong trước, dù đứng ở đâu. Đàn gà xuất chuồng đi đúng số lượng bác cần.
Xuất chuồng gà đã tính xong bằng dấu ngoặc. Kho cám của trại cũng có một bài toán tương tự. Lần này ngoặc đi cùng với phép chia. Bé Bống dự đoán cách làm vẫn sẽ giống như trước. Vẹt Tí gật đầu, chờ xem bé Bống làm.
- 1
Kho có 1 200kg cám, dùng hết 450kg cho tuần đầu. Số còn lại chia đều cho 5 tuần tiếp theo. Bé Bống tính (1 200 − 450) : 5.
- 2
Bước một, trong ngoặc trước: 1 200 trừ 450 bằng 750. Bước hai, chia cho 5: 750 chia 5 bằng 150. Mỗi tuần còn lại dùng 150kg cám.
- 3
Ngoặc tính xong mới đến phép chia bên ngoài.
Nhân hay chia đứng ngoài ngoặc đều chờ ngoặc xong trước. Đây là quy tắc không đổi cho mọi biểu thức. Bé Bống đã nắm chắc cách làm. Từ nay gặp dấu ngoặc, bé Bống không còn lúng túng nữa. Bác gật gù hài lòng khi nghe bé Bống giải thích lại.
Đến lượt em thử sức
Có bạn thấy dấu nhân liền nhân số 24 với 3 trước. Bạn ấy quên mất phải gộp cả ngoặc lại trước. Em luôn tính xong cả phần trong ngoặc rồi mới nhân.
Em vừa học tính biểu thức có dấu ngoặc. Bác khen bé Bống hiểu ngay quy tắc ngoặc trước.
Có ngoặc và không có ngoặc đôi khi cho hai kết quả khác nhau. Bé Bống rất tò mò muốn xem sự khác biệt đó. Bác hẹn bé Bống so sánh điều đó vào buổi tới.