Bài học

Chắc chắn và không thể

Bé Bống cầm một hộp có năm viên bi đỏ xếp thành hàng, vẹt Tí đậu trên miệng hộp — Hộp của bé Bống chỉ có bi đỏ

Bé Bống có một hộp bi để chơi rút thăm. Vẹt Tí muốn đoán xem rút được bi màu gì. Bé Bống mở hộp cho vẹt Tí xem trước. Trong hộp chỉ toàn bi đỏ. Vẹt Tí nheo mắt nhìn thật kỹ vào trong hộp. Vẹt Tí vẫn muốn thử đoán một lần cho vui. Hai bạn cùng đoán xem lần rút này thế nào.

Chắc chắn và không thể

Hộp có đúng năm viên bi, toàn bộ đều đỏ

Em nhìn năm chấm tròn, tất cả đều màu đỏ. Hộp không có viên bi xanh nào. Nếu bé Bống rút một viên, chắc chắn đó là bi đỏ. Nếu bé Bống mong rút được bi xanh, điều đó không thể xảy ra. Chắc chắn nghĩa là luôn đúng, không thể nghĩa là không bao giờ đúng. Toán học có hai từ riêng cho hai điều này. Vẹt Tí nhắc lại hai từ đó thật to cho nhớ.

Bé Bống mách nhỏ

Nhìn hết đồ vật trong hộp trước khi đoán. Hộp chỉ một màu thì kết quả luôn chắc chắn.

Bé Bống hay đoán trước khi chơi trò rút thăm. Bé nhìn kỹ hộp có những màu gì. Có lần bé Bống đoán sai vì chưa nhìn hết cả hộp. Từ đó bé Bống luôn nhìn thật kỹ trước khi đoán. Đoán đúng giúp bé Bống chơi vui và không bất ngờ. Em cũng thử đoán trước khi rút một hộp đồ chơi.

Ví dụ

Hộp toàn kẹo vàng

1
Hộp có bốn viên kẹo, tất cả đều màu vàng. Em đoán giúp bé Bống rút được kẹo màu gì.
2
Em nhìn cả bốn viên kẹo trong hộp. Tất cả đều màu vàng, không có màu khác.
3
Chắc chắn rút được kẹo màu vàng.

Ví dụ

Hộp không có bi xanh

1
Hộp có ba viên bi đỏ, không có viên bi xanh nào. Em đoán giúp bé Bống có rút được bi xanh không.
2
Em nhìn cả ba viên bi trong hộp. Không viên nào màu xanh.
3
Không thể rút được bi xanh từ hộp này.

Ví dụ

Hộp toàn quả bóng cam

1
Hộp có năm quả bóng, tất cả đều màu cam. Em đoán giúp bé Bống rút được bóng màu gì.
2
Em nhìn cả năm quả bóng trong hộp. Tất cả đều màu cam, không có màu khác.
3
Chắc chắn rút được bóng màu cam.

Muốn biết chắc chắn hay không thể, em nhìn hết đồ vật trong hộp. Chỉ một màu là chắc chắn, thiếu hẳn một màu là không thể. Bé Bống nhắc vẹt Tí ghi hai từ này vào sổ tay nhỏ.

Chơi thử một lượt

Bẫy vui: đừng đoán khi chưa nhìn kỹ

Nhiều bạn đoán ngay mà chưa nhìn hết đồ vật trong hộp. Em luôn nhìn hết rồi mới đoán chắc chắn hay không thể.

Chiến thắng

Em vừa phân biệt chắc chắn và không thể rất giỏi.

Hẹn lần sau bé Bống rủ em đoán khi hộp có nhiều màu. Lúc đó câu trả lời sẽ không còn là chắc chắn hay không thể nữa.