Nguyên tắc tổ chức của thế giới sống

Giải thích vì sao một neuron riêng lẻ không thể tạo ra suy nghĩ, nhưng một bộ não gồm hàng tỉ neuron liên kết với nhau thì có thể.

Một neuron riêng lẻ chỉ ở cấp độ tế bào; suy nghĩ là một hoạt động chỉ xuất hiện khi rất nhiều tế bào thần kinh liên kết thành một hệ thống — một cấp độ tổ chức cao hơn.

Suy nghĩ không phải là tổng các hoạt động riêng lẻ của từng neuron cộng lại — nó sinh ra từ cách hàng tỉ neuron truyền tín hiệu điện và hoá học qua lại với nhau theo một mạng lưới có tổ chức.

Nếu gộp hàng tỉ neuron nhưng không kết nối với nhau — rời rạc, không có synapse — sẽ không có tín hiệu nào truyền qua lại, và suy nghĩ cũng không xuất hiện — chứng tỏ chính sự liên kết có tổ chức, chứ không chỉ số lượng, mới tạo ra đặc tính nổi trội.

Vậy suy nghĩ là một đặc tính nổi trội của cấp độ mạng lưới neuron trong bộ não, không tồn tại và không thể dự đoán được chỉ từ một neuron riêng lẻ.

Mô cơ tim co bóp nhịp nhàng, đều đặn để bơm máu đi khắp cơ thể. Một học sinh cho rằng: 'chỉ cần biết một tế bào cơ tim co bóp như thế nào là đủ để dự đoán cách cả mô cơ tim co bóp.' Nhận định này đúng hay sai? Giải thích.

Học sinh cho rằng đặc điểm của mô — nhiều tế bào liên kết — có thể suy ra hoàn toàn từ đặc điểm của một tế bào đơn lẻ.

Một tế bào cơ tim đơn lẻ có thể tự co bóp theo nhịp riêng của nó, nhưng sự co bóp nhịp nhàng, đồng bộ của cả mô cơ tim là một đặc tính chỉ xuất hiện khi rất nhiều tế bào cơ tim liên kết và truyền tín hiệu điện đồng bộ với nhau qua các cầu nối giữa các tế bào.

Nếu các tế bào cơ tim không liên kết và truyền tín hiệu đồng bộ với nhau, mỗi tế bào có thể co bóp theo nhịp riêng, không đều — khi đó mô cơ sẽ co giật hỗn loạn thay vì bơm máu hiệu quả, đúng như hiện tượng rung tim, một tình trạng y học có thật khi tín hiệu tim mất đồng bộ.

Vậy nhận định của học sinh là sai: đặc điểm co bóp nhịp nhàng của cả mô cơ tim là một đặc tính nổi trội, sinh ra từ sự liên kết và đồng bộ giữa nhiều tế bào, không thể dự đoán đầy đủ chỉ từ một tế bào cơ tim riêng lẻ.