Cấu tạo và các loại tế bào

Một học sinh soi một tiêu bản dưới kính hiển vi, thấy tế bào có thành tế bào rõ và một không bào lớn chiếm gần hết diện tích, nhưng không nhìn thấy lục lạp. Đây có phải tế bào thực vật không?

Thành tế bào và không bào lớn đều thuộc nhóm ba thành phần chỉ tế bào thực vật mới có — chỉ cần một trong ba đã đủ để kết luận, không cần nhìn thấy đủ cả ba.

Lục lạp chỉ có ở tế bào tiến hành quang hợp, ví dụ tế bào lá. Tiêu bản này có thể lấy từ biểu bì vảy hành — một mô không quang hợp — nên không có lục lạp là bình thường, không mâu thuẫn với kết luận đây là tế bào thực vật.

Vậy đây là tế bào thực vật, vì đã có thành tế bào và không bào lớn — hai trong ba dấu hiệu đặc trưng — dù không quan sát được lục lạp.

Bảng dưới mô tả bốn tế bào A, B, C, D. A: kích thước khoảng 1-2 micromet, không có màng nhân bao vật chất di truyền. B: có thành tế bào, có lục lạp màu xanh lục. C: không có thành tế bào, không có lục lạp, hình dạng không cố định. D: có thành tế bào và không bào lớn, không quan sát thấy lục lạp. Xác định loại tế bào của mỗi trường hợp.

Kích thước cực nhỏ và không có màng nhân là hai dấu hiệu của tế bào nhân sơ — A là tế bào vi khuẩn.

B có lục lạp nên chắc chắn là tế bào thực vật, có thể lấy từ mô lá. C không có thành tế bào, không lục lạp, hình dạng thay đổi được — đúng đặc điểm tế bào động vật.

D có thành tế bào và không bào lớn — đủ hai dấu hiệu đặc trưng của tế bào thực vật — dù không thấy lục lạp, giống hệt lí luận ở ví dụ biểu bì hành vừa xét.

Vậy: A là tế bào nhân sơ (vi khuẩn); B, D là tế bào thực vật (B có lục lạp nên nhiều khả năng ở mô lá, D thiếu lục lạp nên nhiều khả năng ở mô biểu bì); C là tế bào động vật.