Bài học

As...as và not as...as — so sánh bằng và không bằng

Mục tiêu

Sau bài học này, em dùng đúng as...as để nói hai phương tiện hoặc hai cách đi lại ngang bằng nhau về một đặc điểm, và dùng not as...as để nói điều ngược lại — một bên kém hơn bên còn lại. Em cũng phân biệt được as...as với cấu trúc so sánh hơn bằng -er/more đã học ở lớp 6.

Kiến thức nền cần có

Lớp 6 em đã học so sánh hơn (-er/more...than) và so sánh nhất (-est/most). Bài này không lặp lại hai cấu trúc đó, mà bổ sung một góc nhìn khác: so sánh bằng nhau và so sánh không bằng nhau, dùng chung một khuôn as...adj...as. Nhớ lại quy tắc chọn -er/more theo số âm tiết của tính từ sẽ giúp em không nhầm khi ghép các cấu trúc so sánh với nhau ở cuối khóa.

Câu hỏi khởi động

Nam đi học bằng xe đạp, còn Hoa đi bằng xe buýt. Nam nói: xe buýt và tàu hỏa an toàn ngang nhau, còn xe đạp thì không an toàn bằng ô tô. Nam vừa muốn so sánh bằng, vừa muốn so sánh không bằng, trong cùng một cuộc trò chuyện. as...as chính là cấu trúc Nam cần.

as + tính từ + as: so sánh bằng nhau

Khi hai đối tượng ngang nhau về một đặc điểm, em dùng công thức S + be/V + as + tính từ (nguyên thể, không thêm -er) + as + đối tượng còn lại. Ví dụ: The bus is as safe as the train — xe buýt an toàn ngang với tàu hỏa. Tính từ luôn ở dạng gốc, không chia theo mức so sánh, vì phần as...as đã tự mang nghĩa ngang bằng.

Điểm học sinh hay quên: cả hai vế của phép so sánh phải cùng loại đối tượng — so phương tiện với phương tiện, so người với người, không so lệch nhau. Nói 'Cycling is as safe as a car' vẫn đúng ngữ pháp vì cả hai đều là cách đi lại, nhưng nói 'Cycling is as safe as Nam' lại lệch loại, trừ khi ý muốn nói mức độ an toàn khi Nam đi xe đạp.

not as/so + tính từ + as: so sánh không bằng nhau

Khi một bên kém hơn bên còn lại, em thêm not vào trước as thứ nhất: S + be/V + not as (hoặc not so) + tính từ + as + đối tượng còn lại. Ví dụ: A bicycle isn't as fast as a car — xe đạp không nhanh bằng ô tô. not as...as và not so...as mang nghĩa giống hệt nhau; not as...as phổ biến hơn trong văn nói và bài thi, nên đây là dạng em nên ưu tiên dùng khi viết.

not as...as thực chất diễn đạt cùng một ý với so sánh hơn nhưng đảo ngược chiều: 'A bicycle isn't as fast as a car' và 'A car is faster than a bicycle' mang đúng một nghĩa, chỉ khác điểm nhấn — câu đầu nhấn vào xe đạp chậm hơn, câu sau nhấn vào ô tô nhanh hơn. Khi làm bài chuyển đổi câu, em luôn có thể đổi qua lại giữa hai dạng này miễn giữ đúng chiều nghĩa.

Thêm not trước as đầu tiên là chuyển ngay sang so sánh không bằng.

Chỉ một từ not tạo ra khác biệt hoàn toàn về nghĩa giữa hai cột.

Ví dụ

So sánh bằng nhau giữa hai phương tiện

1
Đề bài: Xe buýt và tàu hỏa đều an toàn ngang nhau. Viết một câu so sánh bằng dùng as...as. Bẫy: nhiều học sinh viết 'The bus is safer as the train', trộn lẫn so sánh hơn -er với khuôn as...as.
2
Cấu trúc cần dùng là S + be + as + tính từ nguyên thể + as + đối tượng. Chủ ngữ là the bus, tính từ là safe (giữ nguyên, không thêm -er), đối tượng so sánh là the train.
3
(a) The bus is safer as the train — loại vì trộn -er của so sánh hơn vào giữa khuôn as...as, hai cấu trúc không được ghép chung. (b) The bus is as safer as the train — loại vì as...as chỉ đi với tính từ gốc, không phải dạng so sánh hơn safer. (c) The bus as safe as the train — loại vì thiếu động từ be. (d) The bus is as safe as the train — đúng.
4
The bus is as safe as the train.
5
as...as luôn giữ tính từ ở dạng gốc, không bao giờ chia theo mức so sánh. Biến thể: đổi as safe as thành as crowded as để so sánh mức độ đông đúc thay vì an toàn.

Ví dụ

So sánh không bằng nhau — bẫy trật tự từ

1
Đề bài: A bicycle / not / fast / a car. Sắp xếp thành câu so sánh không bằng đúng nghĩa xe đạp chậm hơn ô tô. Bẫy: nhiều học sinh viết 'A bicycle is fast not as a car', đặt not sai vị trí.
2
Cấu trúc đúng là S + be + not as + tính từ + as + đối tượng. not luôn đứng ngay trước as đầu tiên, không đứng sau tính từ hay ở cuối câu.
3
(a) A bicycle is fast not as a car — loại vì not đặt sai vị trí, phải đứng trước as đầu tiên. (b) A bicycle is as fast not as a car — loại vì not chen vào giữa hai as, sai cấu trúc. (c) A bicycle isn't as fast as a car — đúng, not gắn liền với be thành isn't, đứng ngay trước as. (d) A bicycle is not fast as a car — loại vì thiếu as đầu tiên trước tính từ.
4
A bicycle isn't as fast as a car.
5
not đứng liền trước as đầu tiên, có thể viết tách (is not) hoặc viết tắt (isn't) tùy văn phong. Biến thể: 'A bicycle is not so fast as a car' cùng nghĩa, dùng so thay as sau not.

Sai lầm thường gặp

Bẫy phổ biến nhất là trộn as...as với the same as: 'A bus is the same safe as a train' sai vì the same phải đi với danh từ (the same speed as), không đi trực tiếp với tính từ. Muốn so sánh bằng ở tính từ, luôn dùng as + tính từ + as, không dùng the same + tính từ + as. Một bẫy khác là quên as thứ hai ở cuối câu, viết 'as safe the train' mà bỏ mất as trước the train.

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập

Kiểm tra nhanh

Ghi nhớ

as + tính từ gốc + as diễn đạt hai đối tượng ngang bằng nhau; thêm not vào trước as đầu tiên là chuyển sang không bằng nhau. Tính từ trong cả hai trường hợp luôn giữ nguyên dạng gốc, không thêm -er hay -est.

Bài tiếp theo em học less...than, một cách so sánh khác đi ngược chiều với -er/more...than, rồi ghép cả ba dạng so sánh lại để chọn đúng dạng theo ngữ cảnh.