Bài học

Chiến lược phân bổ thời gian cho đề chuyên Anh/HSG 90-120 phút

Mục tiêu

Sau bài học này, em đọc đúng bản đồ tám phần của một đề chuyên Anh/HSG lớp 9 dài chín mươi đến một trăm hai mươi phút, kể cả phần nghe, tự lập được một kế hoạch phân bổ thời gian ưu tiên đọc hiểu và viết luận mà không bỏ đói ngữ âm và ngữ pháp, và biết đúng lúc nào nên đánh dấu một câu khó rồi đi tiếp.

Kiến thức nền cần có

Bài học dùng lại quy trình ba bước đọc toàn ngữ cảnh, loại trừ có tên gọi, kiểm tra ngược, và sáu họ bẫy nhiễu cấp độ chuyên near-structure, near-tense hỗn hợp, near-connector cấp độ chuyên, suy luận vượt quá bằng chứng, diễn giải lại đổi nghĩa, biến đổi từ sai bước giữa, cả hai đều đã học ở Khóa 1.

Khởi động

Một học sinh lớp 9 kể lại buổi thi thử đầu tiên. Gặp ngay một câu ngữ âm khó ở đầu đề, bạn dừng lại phân tích âm tiết suốt bốn phút, dù cả phần ngữ âm chỉ đáng năm câu trên tổng điểm bài thi. Đến lúc mở đến bài luận, đồng hồ chỉ còn mười lăm phút cho một bài viết vốn cần ít nhất hai mươi lăm phút mới đủ triển khai luận điểm. Bài luận bị bỏ dở giữa đoạn thân bài thứ hai. Vấn đề không nằm ở kiến thức ngữ âm, mà ở cách chia thời gian cho một đề dài gần gấp đôi đề tuyển sinh vào lớp 10.

Bản đồ tám phần của đề chuyên Anh/HSG lớp 9

Một đề chuyên Anh/HSG lớp 9 chuẩn thường gồm tám phần: ngữ âm-trọng âm, ngữ pháp-từ vựng nâng cao, nhận diện lỗi sai, điền từ mở hoặc theo cấu tạo từ, đọc hiểu suy luận, biến đổi câu, nghe, và viết luận. Tổng thời gian dao động chín mươi đến một trăm hai mươi phút, tùy đề cấp huyện, cấp tỉnh, hay đề tuyển sinh vào lớp 10 chuyên.

Khóa học này không phát âm thanh thật cho phần nghe. Kỹ thuật ghi chú và phân biệt bẫy nhiễu trong bài nghe được dạy đầy đủ ở Khóa 7 bằng transcript in sẵn, đúng cách một học sinh vẫn luyện được kỹ năng nghe mà không cần file âm thanh. Trong đề thi thật, phần nghe vẫn cần dành riêng thời gian như mọi phần khác, không được bỏ qua chỉ vì khóa học này thay âm thanh bằng văn bản.

Tám phần không tốn thời gian như nhau, và cũng không đáng điểm như nhau. Đọc hiểu suy luận và viết luận vừa tốn thời gian nhất vừa thường chiếm tỉ trọng điểm cao nhất trong đề chuyên. Ngữ âm và một câu ngữ pháp-từ vựng đơn lẻ chỉ cần nhận diện một tín hiệu rồi chọn, nên tốn ít thời gian hơn nhiều. Nguyên tắc phân bổ vì vậy không phải chia đều thời gian cho tám phần, mà là ưu tiên theo đúng tỉ trọng điểm và độ phức tạp thật của từng phần.

6 + 20 + 12 + 22 + 30 + 25 = 115 phút, còn dư 5 phút để quay lại các câu đã đánh dấu.

Lập kế hoạch phân bổ thời gian cho đề 90-120 phút

Ví dụ

Lập kế hoạch phân bổ thời gian và quyết định khi nào nên đánh dấu, đi tiếp

1
Nếu chia đều 120 phút cho tám phần, mỗi phần chỉ được 15 phút, đọc hiểu và viết luận sẽ thiếu thời gian trầm trọng trong khi ngữ âm lại dư thừa. Ý tưởng đúng là phân bổ theo tỉ trọng điểm và độ phức tạp thật, không chia đều.
2
6 cộng 20 cộng 12 cộng 22 cộng 30 cộng 25 bằng 115 phút. Đề dài 120 phút, còn dư đúng 5 phút để rà soát các câu đã đánh dấu ở cuối giờ, không phải dư ra vì tính sai.
3
Ngữ pháp-từ vựng đơn lẻ: tối đa 1 phút một câu. Nhận diện lỗi sai và biến đổi câu nhiều bước: tối đa 2 phút một câu, vì cần quét lại cả câu hoặc kiểm tra ngược. Vượt trần này ở một câu bất kỳ là tín hiệu đánh dấu và chuyển sang câu tiếp theo.
4
Đến câu biến đổi câu yêu cầu kết hợp đảo ngữ và mệnh đề rút gọn, em đã dùng hết 2 phút mà bốn phương án vẫn nghe gần đúng như nhau. Theo trần đã đặt ở bước trước, đây là lúc đánh dấu câu này, chọn tạm phương án hợp lý nhất, rồi làm tiếp câu kế.
5
Sau khi hoàn thành hết đề trong 115 phút, em còn đúng 5 phút theo kế hoạch. Lúc này mới quay lại các câu đã đánh dấu, áp dụng quy trình kiểm tra ngược đã học ở Khóa 1 với một cái đầu bớt căng thẳng hơn vì không còn áp lực phải làm hết đề.

Bẫy thường gặp

Bẫy thường gặp nhất ở đề chuyên Anh/HSG không nằm ở kiến thức mà ở tâm lý: nghĩ rằng khóa học không phát âm thanh thật nghĩa là phần nghe không quan trọng. Đề thi thật vẫn chấm điểm phần nghe như mọi phần khác; kỹ thuật ghi chú và phân biệt bẫy nhiễu ở Khóa 7 vẫn cần luyện nghiêm túc bằng transcript, dù không có file âm thanh trong khóa học này.

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập

Kiểm tra nhanh

Tóm tắt

Một đề chuyên Anh/HSG lớp 9 gồm tám phần, cần một kế hoạch phân bổ thời gian theo đúng tỉ trọng điểm chứ không chia đều, cùng quy tắc đánh dấu và đi tiếp khi chạm trần thời gian của một câu. Phần nghe vẫn cần được luyện nghiêm túc dù khóa học này dùng transcript thay cho âm thanh thật.

Bài tiếp theo áp dụng đúng kế hoạch này vào đề thi thử số 1, tập trung bốn phần đầu: ngữ âm, ngữ pháp-từ vựng nâng cao, nhận diện lỗi sai, và điền từ.