Đây là bản xem thử. Bản đầy đủ trên app có thêm bài tập, AI chấm điểm tức thì và biểu đồ theo dõi tiến độ học.

Phần

Thân bài và kết bài: ba phần đoạn thân bài, kết bài tổng hợp

Mục tiêu

Sau bài học này, em viết được một đoạn thân bài đủ ba phần (câu chủ đề, phát triển ý, dẫn chứng) và một đoạn kết bài tổng hợp lại toàn bộ lập luận bằng lời văn mới, không lặp nguyên câu luận điểm.

Mở rộng dành cho HSG

Chương trình lớp 9 chuẩn dừng ở một đoạn văn có câu chủ đề và hai luận cứ ngắn. Việc tách rõ ba phần câu chủ đề - phát triển ý - dẫn chứng trong MỖI đoạn thân bài, và viết một đoạn kết tổng hợp riêng biệt thay vì chỉ một câu kết ngắn, là phần mở rộng dành cho HSG theo đúng cấu trúc bài luận bốn phần của đề chuyên/HSG.

Khởi động

Đọc đoạn thân bài sau: "Smartphones can be distracting. Many students use them during class." Đoạn này đúng ngữ pháp, nhưng người chấm sẽ hỏi ngay: distracting như thế nào, và có ví dụ cụ thể nào không? Đoạn văn đang thiếu gì?

Ba phần của một đoạn thân bài đầy đủ

Một đoạn thân bài chuyên Anh gồm đúng ba phần theo thứ tự. Câu chủ đề (topic sentence) nêu chính xác MỘT ý mà đoạn này sẽ triển khai, khớp với đúng phần đã được dự báo ở luận điểm. Phát triển ý (development) giải thích vì sao ý đó đúng, thường bằng một đến hai câu lý giải nguyên nhân hoặc cơ chế. Dẫn chứng (example) đưa ra một tình huống, số liệu, hoặc trường hợp cụ thể để chứng minh phần phát triển ý không chỉ là lời khẳng định suông.
Thiếu bất kỳ phần nào trong ba phần trên, đoạn thân bài đều bị coi là chưa hoàn chỉnh. Thiếu câu chủ đề khiến đoạn không có trọng tâm rõ ràng. Thiếu phát triển ý khiến đoạn nhảy thẳng từ khẳng định sang ví dụ mà không giải thích lý do. Thiếu dẫn chứng khiến đoạn dừng lại ở mức lý thuyết, đúng là lỗi phổ biến nhất của học sinh mới học viết luận.
Sơ đồ ba phần của một đoạn thân bài: câu chủ đề nêu ý, phát triển ý giải thích, dẫn chứng minh họa cụ thểCâu chủ đềOne clear benefit ofsmartphones at school isquick access to learningapps.Phát triển ýStudents no longer needto wait for a computerlab to look upinformation or check adifficult word.Dẫn chứngFor instance, a studentcan translate a newEnglish term in secondsusing a dictionary appduring a reading lesson.
Cấu trúc đoạn thân bài

Kết bài: tổng hợp lại, không lặp lại

Đoạn kết bài không nhắc lại nguyên văn câu luận điểm, vì người đọc vừa đọc câu đó cách hai đoạn trước. Một kết bài tốt tổng hợp (synthesise) hai ý đã triển khai bằng cách diễn đạt khác, cho thấy hai ý đó liên hệ với nhau như thế nào, rồi có thể thêm một câu mở rộng ý nghĩa lớn hơn của vấn đề, ví dụ một khuyến nghị ngắn hoặc một câu hỏi để lại suy nghĩ. Kết bài lặp nguyên văn luận điểm là lỗi bị trừ điểm ở tiêu chí tổ chức bài viết trong hầu hết các thang điểm HSG.
Ví dụ
Xây một đoạn thân bài đủ ba phần cho bài luận về smartphone
  1. 1

    Từ câu chủ đề "One clear benefit of smartphones at school is quick access to learning apps.", hãy viết tiếp phần phát triển ý và dẫn chứng để hoàn thiện đoạn thân bài.

  2. 2

    Phần phát triển ý cần trả lời "vì sao truy cập nhanh lại là một lợi ích thật sự", không chỉ nhắc lại từ "quick". Ví dụ: học sinh không còn phải chờ đến phòng máy tính để tra cứu thông tin hay kiểm tra một từ khó, việc học vì thế không bị gián đoạn.

  3. 3

    "One clear benefit of smartphones at school is quick access to learning apps. Students no longer need to wait for a computer lab to look up information or check a difficult word. For instance, a student can translate a new English term in seconds using a dictionary app during a reading lesson." Vậy đoạn đã đủ ba phần: nêu ý, giải thích cơ chế, và một tình huống cụ thể chứng minh.

Ví dụ
Phát hiện đoạn thân bài thiếu dẫn chứng và sửa lại
  1. 1

    Đoạn thân bài của một bạn học sinh: "On the other hand, smartphones can seriously distract students. Many students check messages or play games instead of listening to the teacher." Đoạn này còn thiếu phần nào trong ba phần chuẩn?

  2. 2

    Câu chủ đề và phát triển ý đã có, nhưng đoạn dừng lại ở mức khẳng định chung ("many students check messages"), chưa có một tình huống cụ thể nào để người đọc hình dung được mức độ nghiêm trọng. Đây là lỗi thiếu dẫn chứng.

  3. 3

    Thêm một câu dẫn chứng cụ thể: "In one survey of a secondary school in Hanoi, over sixty per cent of teachers reported having to stop a lesson at least once a week to remind students to put their phones away." Vậy đoạn sau khi sửa có đủ ba phần, và con số cụ thể khiến lập luận thuyết phục hơn hẳn một lời khẳng định chung.

Ví dụ
Viết đoạn kết bài tổng hợp cho bài luận for-and-against về smartphone
  1. 1

    Từ luận điểm "While smartphones offer real learning benefits, they also bring serious risks of distraction and misuse." và hai đoạn thân bài đã triển khai (lợi ích học tập, nguy cơ sao nhãng), hãy viết đoạn kết bài, biết đây là bài for-and-against nên kết bài cần đưa ra một khuyến nghị cân bằng thay vì chốt hẳn một phía.

  2. 2

    Một kết bài yếu chỉ đơn giản chép lại luận điểm: "In conclusion, smartphones offer real learning benefits, but they also bring serious risks of distraction and misuse." Câu này không thêm thông tin gì mới, người chấm sẽ coi đây là một đoạn kết chưa đạt yêu cầu tổng hợp.

  3. 3

    "Smartphones, then, are neither a pure blessing nor a pure threat in the classroom; the outcome depends on how clearly schools set rules for their use. A sensible policy would allow phones for specific learning tasks while keeping them away during instruction." Vậy kết bài này diễn đạt lại mối quan hệ giữa hai ý bằng lời văn mới, và thêm một khuyến nghị cụ thể thay vì chỉ lặp lại câu cũ.

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập

Lỗi thường gặp

Bẫy hay gặp: viết phần phát triển ý bằng cách lặp lại câu chủ đề với từ ngữ khác, mà không thực sự giải thích thêm điều gì. Tự kiểm tra bằng cách che câu chủ đề đi và hỏi: câu phát triển ý có trả lời được "vì sao" hay "như thế nào" không, hay chỉ đang nói lại cùng một ý?

Kiểm tra nhanh

Tóm tắt

Mỗi đoạn thân bài triển khai đúng một ý đã dự báo, đủ ba phần câu chủ đề, phát triển ý, dẫn chứng. Đoạn kết bài tổng hợp lại hai ý bằng lời văn mới, không lặp nguyên câu luận điểm, và có thể thêm một khuyến nghị hoặc ý mở rộng ngắn.

Bài tiếp theo đưa em đến hai khung bài luận cụ thể, for-and-against và opinion essay, để biết chọn đúng khung nào cho từng dạng đề, và cách lập dàn ý trước khi viết.