Ghép sáu phần thành một đoạn và tự soát trong hai phút

Nên soát theo đúng thứ tự thang điểm, vì có những mục **mất điểm rất dễ mà lấy lại rất nhanh**. Soát đầu tiên là **hình thức**: đoạn văn phải liền một mạch, chỉ lùi đầu dòng một lần, không xuống dòng tách ý. Mỗi năm vẫn có bài viết rất hay nhưng trình bày thành ba đoạn nhỏ và mất trọn phần điểm hình thức — trong khi lỗi này chỉ mất năm giây để phát hiện. Soát thứ hai là **dung lượng**: khoảng 200 chữ, tương đương 10–15 câu, chừng hai phần ba trang giấy thi. Ngắn quá thì thiếu ý, dài quá thì ăn mất thời gian của câu nghị luận văn học phía sau. Soát thứ ba là **đủ sáu phần**: mở, giải thích, bàn luận, phản đề, liên hệ, kết. Thiếu phản đề là lỗi phổ biến nhất. Cuối cùng mới soát **chính tả và diễn đạt**.

Ghép sáu phần đã viết ở các bài trước thành một đoạn hoàn chỉnh cho đề tự lập: > Tự lập là phẩm chất mà mỗi học sinh cần rèn từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Hiểu giản dị, tự lập là tự làm lấy công việc của mình, tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình và không ỷ lại vào người khác. Trước hết, tự lập giúp học sinh rèn kĩ năng tự xoay xở, thứ mà không ai học hộ được. Một bạn quen tự lập kế hoạch ôn thi sẽ biết mình yếu phần nào để dành thêm thời gian, thay vì chờ bố mẹ nhắc từng buổi. Khi gặp bài khó, bạn ấy cũng thử tìm cách giải trước rồi mới hỏi, nên nhớ lâu hơn hẳn. Không những thế, tự lập còn nuôi sự tự tin. Mỗi lần tự giải quyết được một việc, ta lại tin hơn vào khả năng của mình. Tuy nhiên, tự lập không có nghĩa là từ chối mọi sự giúp đỡ. Biết hỏi đúng lúc cũng là biểu hiện của người trưởng thành. Với em, tự lập bắt đầu từ việc tự đặt báo thức và tự soạn sách vở mỗi tối, thay vì để mẹ nhắc. Rèn được thói quen ấy từ hôm nay, mỗi học sinh sẽ vững vàng hơn rất nhiều khi bước ra khỏi vòng tay gia đình. Mười một câu, khoảng 220 chữ, đủ sáu phần và viết liền một mạch.

Để ý **câu kết**: "Rèn được thói quen ấy từ hôm nay, mỗi học sinh sẽ vững vàng hơn…". Nó chốt lại vấn đề và không mở ra ý mới. Đó là yêu cầu duy nhất của câu kết đoạn. Lỗi hay gặp ở câu cuối là bỗng dưng nêu thêm một khía cạnh chưa bàn, khiến đoạn văn như bị cắt ngang. Nếu còn ý hay mà không đủ chỗ, hãy bỏ nó — một đoạn tròn trịa được điểm cao hơn một đoạn nhiều ý nhưng dở dang.