Bằng chứng hoá thạch — dấu vết thời gian của sự sống

Thứ tự vừa suy ra — không xương sống, rồi cá, rồi lưỡng cư — khớp với trình tự tiến hoá đã biết: động vật có xương sống xuất hiện sau động vật không xương sống, và lưỡng cư (nhóm lên cạn một phần) xuất hiện sau cá (nhóm hoàn toàn sống dưới nước).

Vậy thứ tự xuất hiện, từ sớm nhất đến muộn nhất, là: bọ ba thuỳ, rồi cá, rồi lưỡng cư — đọc trực tiếp từ vị trí các lớp đất đá chứa hoá thạch của chúng.

Hoá thạch Archaeopteryx mang các đặc điểm sau: có răng trong hàm, có đuôi dài nhiều đốt xương, có móng vuốt ở ngón cánh, có lông vũ phủ thân, và có cánh. Dựa vào các đặc điểm này, hãy cho biết Archaeopteryx thuộc nhóm chuyển tiếp giữa hai nhóm sinh vật nào, và giải thích vì sao.

Răng trong hàm, đuôi dài nhiều đốt xương, và móng vuốt ở ngón cánh là những đặc điểm điển hình của bò sát, không có ở chim hiện đại. Lông vũ và cánh có khả năng bay là những đặc điểm điển hình của chim, không có ở bò sát.

Vì Archaeopteryx mang đồng thời cả hai bộ đặc điểm của bò sát và của chim trên cùng một cơ thể, nó là hoá thạch chuyển tiếp giữa nhóm bò sát và nhóm chim.

Một hoá thạch mang cả hai bộ đặc điểm như vậy chỉ hợp lý nếu chim và bò sát có quan hệ họ hàng gần, cụ thể là chim tiến hoá từ một nhánh bò sát cổ mang lông vũ — chứ không phải hai nhóm này xuất hiện độc lập, không liên quan gì tới nhau.

Vậy Archaeopteryx là bằng chứng hoá thạch cho thấy chim tiến hoá từ một nhóm bò sát có lông vũ, vì nó mang đồng thời đặc điểm của cả hai nhóm trên cùng một cơ thể.