Phân tích cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT 2025 và phân bổ thời gian làm bài

Minh làm đề thi thử theo đúng thứ tự in: ngữ âm, ngữ pháp – từ vựng, điền từ, đọc hiểu, viết lại câu. Đến phút 45, Minh mới bắt đầu đọc đoạn văn thứ hai của phần đọc hiểu và còn nguyên phần viết lại câu chưa chạm tới. Bẫy ở đây không nằm trong một câu hỏi cụ thể, mà nằm trong cách phân bổ thời gian.

Xem lại nhật ký thời gian của Minh: 15 phút cho ngữ pháp – từ vựng (đúng dự kiến), nhưng 25 phút cho điền từ và đọc hiểu đoạn một, vì Minh đọc lại đoạn văn ba lần để chắc chắn trước khi trả lời câu ý chính. Việc đọc lại nhiều lần chính là nơi thời gian bị rò rỉ, không phải một câu hỏi khó bất thường nào.

Đọc đoạn văn một lần thật kỹ, gạch chân từ khóa ngay khi đọc, rồi trả lời theo câu hỏi thay vì đọc lại từ đầu mỗi lần gặp một câu mới. Đồng thời làm đọc hiểu ngay sau ngữ pháp – từ vựng, để phần cần tư duy sâu nhất còn đủ thời gian ở cuối giờ khi em đã quen nhịp.

Quy tắc chung: đọc một lần, gạch từ khóa, trả lời theo câu hỏi. Nếu đề có ba đoạn văn thay vì hai, cách canh giờ không đổi — em vẫn chia đều thời gian đọc hiểu cho số đoạn, chỉ cần điều chỉnh lại mốc phút cho từng đoạn.

Đến phút 30, Hoa mới làm xong phần ngữ pháp – từ vựng, trong khi mốc khuyến nghị là phút 12. Bẫy ở đây là cảm giác muốn dừng lại suy nghĩ thật lâu cho từng câu còn lại để 'gỡ' lại điểm đã mất, khiến Hoa càng chậm hơn.

Hoa bị chậm vì gặp ba câu ngữ pháp khó (câu điều kiện hỗn hợp, đảo ngữ, tường thuật với động từ ít gặp) và dừng lại phân tích từng câu quá 2 phút, thay vì chọn phương án khả dĩ nhất rồi đi tiếp.

Dừng hẳn để nghĩ cho tới khi chắc chắn 100 phần trăm bị loại vì không có căn cứ nào đảm bảo suy nghĩ thêm 3 phút sẽ ra đáp án đúng, trong khi ba phút đó đủ làm thêm hai câu khác. Bỏ trống hoàn toàn câu khó cũng bị loại vì đề trắc nghiệm không trừ điểm khi đoán, bỏ trống chỉ mất cơ hội có điểm một cách chắc chắn.

Với câu khó quá 1 phút mà chưa chắc, Hoa nên đánh dấu lại đề, chọn phương án loại trừ được nhiều nhất rồi làm tiếp, và chỉ quay lại nếu còn thời gian ở phần rà soát cuối giờ.

Ngưỡng 1 phút không cố định — với người đọc chậm hơn có thể là 90 giây — nhưng nguyên tắc không đổi: đặt một ngưỡng thời gian cho mỗi câu khó, đánh dấu và đi tiếp thay vì mắc kẹt.

So sánh số câu: ngữ pháp – từ vựng có 13 câu, đọc hiểu chỉ có 12 câu, ít hơn. Nhiều học sinh vì thế nghĩ hai phần này nên tốn thời gian tương đương nhau. Đây chính là bẫy của bài học này.

Một câu ngữ pháp – từ vựng chỉ cần đọc một câu tiếng Anh ngắn và chọn cấu trúc đúng, trong khi một câu đọc hiểu cần đọc trước cả đoạn văn dài, sau đó mới trả lời — thời gian đọc đoạn văn dùng chung cho nhiều câu hỏi, nhưng tổng thời gian đọc vẫn lớn hơn nhiều so với đọc một câu rời rạc.

Chia đều 50 phút cho 40 câu, tức khoảng 1,25 phút mỗi câu, bị loại vì bỏ qua thời gian đọc đoạn văn dùng chung — cách chia này sẽ khiến đọc hiểu bị thiếu thời gian trầm trọng trong khi ngữ âm được thừa thời gian.

Phân bổ thời gian theo phần, không chia đều theo câu: đọc hiểu nhận 16 trong 50 phút dù chỉ có 12 câu, vì phần lớn thời gian đó dùng để đọc đoạn văn một lần cho kỹ.

Quy tắc: phần nào cần đọc một văn bản dài trước khi trả lời (đọc hiểu, điền từ) luôn cần nhiều phút hơn số câu của nó gợi ý. Cùng nguyên tắc áp dụng nếu đề đổi thành ba đoạn đọc hiểu ngắn thay vì hai đoạn dài — tổng thời gian đọc không đổi nhiều.