Bài học

Cấu trúc so sánh kép the...the và as...as dạng phủ định

Mục tiêu

Sau bài học này, em dựng đúng câu theo cấu trúc so sánh kép "the + so sánh hơn, the + so sánh hơn" và nhận ra chính xác nghĩa của cấu trúc "not as/so + tính từ + as". Đây là hai dạng câu học sinh lớp 6 thường gặp trong đề IOE và HSG nhưng sách giáo khoa chuẩn chỉ dừng ở "taller than" và "the tallest".

Kiến thức nền cần có

Em cần nắm chắc dạng so sánh hơn (taller, more difficult) và so sánh bằng (as tall as) ở mức chuẩn lớp 6, cùng cách thêm -er hoặc more/less trước tính từ. Bài học không nhắc lại cách tạo so sánh hơn cơ bản, chỉ dùng nó làm nguyên liệu cho hai cấu trúc mới.

Khởi động

Đọc câu sau và thử đoán nghĩa: "The more you practice English, the more confident you become." Câu này không có "than", không có "the + so sánh nhất", nhưng vẫn đang so sánh hai điều thay đổi cùng lúc. Đó là dấu hiệu của một cấu trúc so sánh khác hẳn những gì em học ở lớp 6 chuẩn.

Cấu trúc so sánh kép the...the

Cấu trúc "the + so sánh hơn, the + so sánh hơn" diễn tả hai điều tăng hoặc giảm cùng nhau: mức độ của điều thứ nhất thay đổi bao nhiêu thì mức độ của điều thứ hai cũng thay đổi theo. "The more you practice English, the more confident you become" nghĩa là mức luyện tập tăng lên bao nhiêu thì mức tự tin cũng tăng lên bấy nhiêu. Trật tự từ trong mỗi vế luôn là "the + so sánh hơn + chủ ngữ + động từ", không phải "the + so sánh hơn + động từ + chủ ngữ". Vì vậy "The more expensive the phone is, the better it is" đúng, còn "The more expensive is the phone" bị đảo ngược chủ ngữ và động từ, sai.

Mở rộng dành cho HSG — cấu trúc the...the

Cấu trúc "the + so sánh hơn, the + so sánh hơn" không nằm trong yêu cầu cần đạt chuẩn của lớp 6. Ta học vì đây là một trong những dạng câu xuất hiện thường xuyên nhất ở vòng thi IOE cấp trường trở lên, thường dưới dạng chọn từ đúng điền vào chỗ trống hoặc sắp xếp lại câu.

Ví dụ

Dựng câu the...the từ hai ý cho trước

1
Đề cho hai ý: "học nhiều hơn" và "hiểu bài tốt hơn". Cả hai đều tăng cùng lúc, đúng dạng cấu trúc kép.
2
"học nhiều hơn" → "more", "hiểu bài tốt hơn" → "better" (so sánh hơn bất quy tắc của well).
3
The more you study, the better you understand the lesson.
4
Vế 1: the + more + you + study, đúng trật tự. Vế 2: the + better + you + understand, đúng trật tự. Không vế nào đảo động từ lên trước chủ ngữ.
5
Khi vế sau có "is" hoặc "are", tính từ so sánh vẫn đứng ngay sau "the", chủ ngữ và động từ giữ nguyên trật tự bình thường phía sau: "The bigger the house is, the more expensive it is."

Ví dụ

Phân biệt so sánh hơn và so sánh bằng phủ định trong cùng một câu

1
"This exercise is not as difficult as the previous one, but it is far more time-consuming." Câu có hai vế nối bằng "but", mỗi vế dùng một cấu trúc so sánh khác nhau.
2
"not as difficult as" nghĩa là bài này KHÔNG khó bằng bài trước, tức là bài này dễ hơn bài trước. Đây không phải phủ định của "khó", mà là phủ định của quan hệ "bằng nhau về độ khó".
3
"far more time-consuming" là so sánh hơn (more time-consuming) kèm từ bổ nghĩa "far" chỉ mức chênh lệch lớn, nội dung này bài sau sẽ học kỹ.
4
Bài tập này dễ hơn bài trước nhưng tốn nhiều thời gian hơn hẳn. Hai vế không mâu thuẫn: độ khó và thời gian là hai đại lượng khác nhau.
5
"not as/so + tính từ + as" luôn đọc là "kém hơn", không bao giờ đọc là "bằng nhau ở mức thấp" hay "hơn". Biến thể: "She is not so tall as her sister" = "She is shorter than her sister."

Trật tự từ trong mỗi vế không đổi dù nội dung câu là gì.

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập

Bẫy thường gặp

(1) Đảo động từ lên trước chủ ngữ trong mỗi vế: "The more expensive is the phone" sai, phải giữ chủ ngữ trước động từ. (2) Dùng so sánh nhất thay vì so sánh hơn: "the most" không xuất hiện trong cấu trúc the...the, luôn là "the more". (3) Hiểu sai "not as...as" là "bằng nhau": câu này luôn mang nghĩa kém hơn, không phải bằng nhau.

Kiểm tra nhanh

Cấu trúc the...the diễn tả hai điều tăng hoặc giảm song song, luôn giữ đúng trật tự the + so sánh hơn + chủ ngữ + động từ ở mỗi vế. "not as/so + tính từ + as" là một cách nói khác của so sánh hơn theo chiều ngược lại, không phải một mức so sánh mới.

Bài tiếp theo học cách chọn đúng từ bổ nghĩa như much, far, slightly để diễn tả chính xác mức độ chênh lệch trong một câu so sánh hơn.