Đọc hiểu đoạn văn về môi trường
Mục tiêu
Sau bài học này, em dùng chiến lược đọc lướt (skim) và đọc quét (scan) để trả lời đúng câu hỏi trắc nghiệm và đúng/sai cho một đoạn văn ngắn về môi trường, theo đúng dạng bài đọc hiểu của đề kiểm tra giữa kỳ và cuối kỳ.
Từ các bài trước, em đã có đủ vốn từ và ngữ pháp (pollution, reduce/reuse/recycle, should/must/mustn't, câu bị động nhận biết) để hiểu một đoạn văn về môi trường. Bài này không dạy từ vựng mới, mà dạy cách đọc nhanh và đúng trong thời gian giới hạn của một bài kiểm tra.
Câu hỏi khởi động
An sắp làm bài kiểm tra giữa kỳ có phần đọc hiểu. Thói quen của An là đọc thật kỹ từng câu trong đoạn văn trước, rồi mới đọc câu hỏi, nên luôn hết giờ trước khi làm xong. Có một cách đọc nhanh hơn mà vẫn chính xác không?
Bốn bước đọc hiểu nhanh và đúng
- 1
Đề bài: According to the passage, why are the beaches in Da Nang cleaner than five years ago? Đây là dạng câu hỏi chi tiết, cần tìm đúng bằng chứng chỉ nguyên nhân trong đoạn văn, không được suy đoán ngoài bài.
- 2
Từ khóa cần quét là 'cleaner than five years ago'. Câu chứa cụm này là: 'Because of these actions, the beaches in Da Nang are much cleaner than they were five years ago', và 'these actions' quy chiếu lại câu trước đó nói về tình nguyện viên thu gom rác và chính quyền xây thêm thùng tái chế.
- 3(a) Because tourists stopped visiting the city — loại vì đoạn văn không hề nói khách du lịch ngừng đến, ngược lại vẫn có khách xả rác. (b) Because volunteers collect litter and the city built more recycling bins — đúng, khớp trực tiếp với bằng chứng 'these actions'. (c) Because the government banned all plastic bottles — loại vì đoạn văn không hề nhắc tới lệnh cấm này. (d) Because schools stopped teaching about the environment — loại vì trái ngược hẳn với câu cuối đoạn văn.
- 4
Because volunteers collect litter and the city built more recycling bins.
- 5
Luôn tìm đúng câu chứa bằng chứng trước khi chọn đáp án, và cẩn thận với các phương án nghe hợp lý nhưng không được nhắc tới trong bài.
- 1
Đề bài: True or False: 'The passage says that Da Nang has the cleanest beaches in Southeast Asia.' Đây là dạng câu hỏi đúng/sai dễ gây nhầm giữa 'sai' và 'không được nhắc tới trong bài'.
- 2
Đọc lại toàn bộ đoạn văn, ta thấy câu đầu chỉ nói 'Da Nang is one of the cleanest cities in Vietnam', không hề so sánh với các nước khác trong khu vực Đông Nam Á.
- 3
Nếu chọn True, đó là suy đoán vượt quá thông tin trong bài, vì đoạn văn chỉ so sánh trong phạm vi Việt Nam, không hề nhắc tới Đông Nam Á. Câu khẳng định trong đề bài đưa thêm một phạm vi so sánh (Southeast Asia) mà đoạn văn không xác nhận, nên câu này không thể là True.
- 4
False — đoạn văn chỉ nói Đà Nẵng là một trong những thành phố sạch nhất Việt Nam, không hề so sánh với cả khu vực Đông Nam Á.
- 5
Một câu True/False thêm chi tiết mà đoạn văn không xác nhận (một phạm vi so sánh rộng hơn, một con số cụ thể hơn) thường là False, vì bài đọc hiểu luôn dựa vào đúng những gì được viết ra, không dựa vào suy đoán hợp lý bên ngoài.
Bẫy phổ biến nhất của bài đọc hiểu là chọn một đáp án nghe có vẻ đúng theo kiến thức chung, nhưng đoạn văn không hề nhắc tới. Luôn tự hỏi: câu này có bằng chứng cụ thể trong bài không, hay chỉ là suy đoán của riêng em?
Luyện tập có hướng dẫn
Luyện tập độc lập
Kiểm tra nhanh
Ghi nhớ
Bốn bước đọc hiểu nhanh: đọc lướt để nắm ý chính, đọc câu hỏi và gạch chân từ khóa, đọc quét để tìm câu chứa từ khóa, rồi đối chiếu để chọn đáp án có bằng chứng cụ thể trong bài.
Bài tiếp theo áp dụng ngược lại: thay vì đọc một đoạn văn có sẵn, em sẽ tự viết một đoạn đề xuất ngắn bảo vệ môi trường.