Mệnh lệnh khẳng định: bắt đầu bằng động từ nguyên mẫu
Mục tiêu
Sau bài học này, em viết đúng câu mệnh lệnh khẳng định trong hướng dẫn nấu ăn: bỏ chủ ngữ, bắt đầu ngay bằng động từ nguyên mẫu không chia — Chop, Add, Simmer, Stir — đúng như mọi công thức nấu ăn tiếng Anh vẫn viết.
Lớp 8 em đã gặp câu mệnh lệnh cơ bản kiểu Open your book hay Close the door. Bài này không dạy lại quy tắc đó, chỉ đưa nó vào một ngữ cảnh cụ thể hơn: từng bước một trong công thức nấu ăn.
Câu hỏi khởi động
Hình thức của câu mệnh lệnh khẳng định
Công thức: [Động từ nguyên mẫu, không chia] + [tân ngữ] + [chi tiết bổ sung]. Không có chủ ngữ đứng trước, vì người nghe đã ngầm hiểu mệnh lệnh dành cho chính mình. Động từ luôn giữ nguyên dạng gốc: không thêm -s, không thêm -ing, không chia ở thì quá khứ, dù chủ thể là một người hay nhiều người đang cùng nấu.
Ví dụ mẫu
- 1
___ the pork and shrimp until they turn pink. Bốn phương án: Cook / Cooking / Cooked / To cook. Bẫy ở đây là học sinh quen viết câu kể nên dễ chọn nhầm một dạng có đuôi -ing hay đã chia thì.
- 2
Đây là câu mở đầu một bước nấu ăn, không có chủ ngữ đứng trước chỗ trống, nên chỗ trống phải là động từ nguyên mẫu, không chia, đóng vai trò động từ chính duy nhất của câu.
- 3
Cooking bị loại vì thiếu trợ động từ is/are đứng trước, nên không thể tự làm động từ chính của câu. Cooked bị loại vì đó là dạng quá khứ, trong khi bước nấu này còn chưa diễn ra. To cook bị loại vì câu mệnh lệnh không bao giờ giữ chữ to trước động từ.
- 4
Cook the pork and shrimp until they turn pink.
- 5
Câu mệnh lệnh luôn mở đầu bằng động từ nguyên mẫu, không to, không chia. Áp dụng y hệt cho mọi động từ khác: Fry, Boil, Drain...
- 1
Bốn cách viết cùng một ý: You add fish sauce and sugar to the broth. / Add fish sauce and sugar to the broth. / Adding fish sauce and sugar to the broth. / Added fish sauce and sugar to the broth. Bẫy là câu có You trông vẫn giống một lời hướng dẫn.
- 2
Câu mệnh lệnh không có You đứng trước động từ; nó bắt đầu ngay bằng động từ nguyên mẫu, để người đọc hiểu chủ ngữ ẩn chính là mình.
- 3
You add bị loại vì You đứng làm chủ ngữ khiến câu trở thành một câu kể thông thường, không còn là mệnh lệnh dù nghĩa gần giống. Adding bị loại vì dạng -ing không tự làm vị ngữ hoàn chỉnh khi đứng một mình đầu câu. Added bị loại vì đó là thì quá khứ, không hợp lý cho một việc sắp làm.
- 4
Add fish sauce and sugar to the broth.
- 5
Bỏ hẳn You ở đầu câu hướng dẫn. Nếu còn thấy You đứng trước động từ, đó là một câu kể chứ không phải một mệnh lệnh, dù đang mô tả cùng một hành động.
- 1
(A) Wash the herbs, (B) drain them, and (C) slicing (D) the cucumber. Bẫy là ba động từ nối bằng and phải cùng một dạng, nhưng một trong số đó lại lệch dạng.
- 2
Ba hành động Wash, drain, và động từ thứ ba đều phải là dạng nguyên mẫu để giữ đúng cấu trúc song song của câu mệnh lệnh nối tiếp bằng and.
- 3
Slicing ở (C) phải sửa thành slice, để cùng dạng nguyên mẫu với wash và drain.
- 4
Wash the herbs, drain them, and slice the cucumber.
- 5
Khi nhiều động từ mệnh lệnh nối bằng and trong cùng một câu, tất cả phải giữ chung dạng nguyên mẫu, không được lệch sang -ing hay thì khác giữa chừng.
Luyện tập có hướng dẫn
Luyện tập độc lập
Kiểm tra nhanh
Học sinh hay thêm You vào đầu câu hướng dẫn, hoặc chia động từ theo ngôi thứ ba số ít (adds thay vì add) vì đã quen viết câu kể. Trong công thức nấu ăn tiếng Anh, chủ ngữ luôn được lược bỏ và động từ luôn giữ nguyên dạng gốc, bất kể ai là người thực hiện.
Câu mệnh lệnh khẳng định trong công thức nấu ăn không có chủ ngữ, mở đầu bằng động từ nguyên mẫu không chia, và giữ nguyên dạng đó suốt cả câu kể cả khi có nhiều động từ nối bằng and.
Sang bài sau, em học cách yêu cầu KHÔNG làm một việc gì đó khi nấu ăn (Don't ...), và cách làm mềm giọng điệu bằng please.