Đây là bản xem thử. Phiên bản đầy đủ trong ứng dụng có bài tập, AI chấm ngay và theo dõi tiến độ học.
Bài học
Chọn đúng loại 1 hay loại 2 theo tín hiệu của câu
Mục tiêu bài học
Sau bài học này, em chọn đúng giữa câu điều kiện loại 1 và loại 2 chỉ dựa vào tín hiệu có sẵn trong chính câu đề — mức độ có thật hay tưởng tượng của điều kiện — thay vì đoán mò, và không còn trộn lẫn thì của hai loại trong cùng một câu.
Kiến thức nền cần có
Em đã học riêng loại 1 (Chương 1) và loại 2 (Chương 2): loại 1 dùng hiện tại đơn + will cho một điều kiện có thật/khả năng cao; loại 2 dùng quá khứ đơn (were cho to be) + would cho một điều kiện không có thật/khó xảy ra. Bài này ghép hai loại lại để luyện kỹ năng chọn đúng loại.
Câu hỏi khởi động
Hai câu sau đều nói về việc đi biển: (1) 'If it doesn't rain tomorrow, we will go to the beach.' (2) 'If I lived by the sea, I would go swimming every day.' Cả hai câu đều đúng ngữ pháp câu điều kiện — nhưng một câu nói về một kế hoạch có thể thành hiện thực ngay ngày mai, còn câu kia nói về một cuộc sống hoàn toàn khác, không có thật với người nói lúc này. Làm sao để chọn đúng loại 1 hay loại 2 ngay từ đề bài, trước khi viết một chữ nào?
Đọc tín hiệu có thật hay không có thật từ chính đề bài
Trước khi chọn thì, hãy tự hỏi: điều kiện trong câu có khả năng xảy ra thật trong hoàn cảnh hiện tại của nhân vật không? Nếu câu chuyện đang nói đến một kế hoạch, một khả năng cụ thể sắp diễn ra (thời tiết ngày mai, việc bắt kịp chuyến xe, việc đặt vé sớm) — đó là loại 1. Nếu câu chuyện đang mô tả một hoàn cảnh khác hẳn với thực tế của nhân vật (một nhân vật hiện không có tiền, không biết bơi, không phải hướng dẫn viên) — đó là loại 2.
Một tín hiệu khác nằm ngay trong câu: nếu đề đã cho sẵn một vế ở hiện tại đơn hoặc will, gần như chắc chắn cả câu phải hoàn thiện theo loại 1; nếu đề đã cho sẵn quá khứ đơn hoặc would/were, cả câu phải hoàn thiện theo loại 2. Lỗi nặng nhất học sinh hay mắc là trộn hai loại: viết vế if ở hiện tại đơn nhưng vế chính lại dùng would, hoặc ngược lại — đây không phải một 'loại 3' hay biến thể nào, mà đơn giản là sai ngữ pháp.
Bước hai là bước quyết định: một vế đã cho sẵn luôn quyết định loại của cả câu.
Ví dụ
Chọn loại từ ngữ cảnh có thật
1
Trang says: 'The weather forecast for this weekend looks good.' She wants to say: nếu trời đẹp, cả nhóm sẽ đi cắm trại ở hồ. Bẫy ở đây là học sinh nghĩ 'nếu' luôn phải dùng quá khứ đơn cho 'lịch sự' hoặc 'chắc ăn'.
2
Dự báo thời tiết đã cho thấy khả năng trời đẹp là có thật, không phải một giả định xa vời — đây là ngữ cảnh của loại 1: If + hiện tại đơn, S + will + V.
3
Với bốn cách viết: (a) If it is nice this weekend, we will go camping by the lake; (b) If it were nice this weekend, we would go camping by the lake; (c) If it is nice this weekend, we would go camping by the lake; (d) If it were nice this weekend, we will go camping by the lake — loại (b) vì cả câu chuyển sang loại 2, không khớp với ngữ cảnh (trời đẹp là khả năng có thật, không phải một điều xa vời); loại (c) và (d) trộn hai loại trong cùng một câu, sai ngữ pháp bất kể ngữ cảnh nào.
4
If it is nice this weekend, we will go camping by the lake.
5
Khi đề bài đã cho một tình huống cụ thể có khả năng xảy ra thật (dự báo thời tiết, lịch trình, kế hoạch đã đặt), luôn chọn loại 1, không chọn loại 2 chỉ vì nghĩ nó nghe 'trang trọng' hơn.
Ví dụ
Chọn loại từ ngữ cảnh không có thật
1
Quang doesn't have his own motorbike, so he can't ride around the countryside on his own. He imagines: what if he had one? Bẫy ở đây là dùng loại 1 vì câu nói về một chuyến đi 'sắp tới', bỏ qua việc Quang thực sự không có xe ngay bây giờ.
2
Việc Quang không có xe máy là sự thật ở hiện tại, không phải một khả năng sắp xảy ra — nên điều kiện 'nếu Quang có xe máy' là không có thật ở hiện tại, đúng ngữ cảnh của loại 2: If + quá khứ đơn, S + would + V.
3
Với bốn cách viết: (a) If Quang had his own motorbike, he would ride around the countryside on his own; (b) If Quang has his own motorbike, he would ride around the countryside on his own; (c) If Quang had his own motorbike, he will ride around the countryside on his own; (d) If Quang will have his own motorbike, he would ride around the countryside on his own — loại (b) dùng hiện tại đơn, đẩy câu về ngữ cảnh loại 1, không khớp việc Quang hiện không có xe; loại (c) và (d) đều trộn will vào một câu đã bắt đầu theo loại 2.
4
If Quang had his own motorbike, he would ride around the countryside on his own.
5
Câu chuyện 'chưa có/không có X ngay bây giờ, nếu có X thì sẽ...' luôn là tín hiệu của loại 2, dù nghe có vẻ như đang nói về một việc trong tương lai gần.
Luyện tập có hướng dẫn
Luyện tập độc lập
Lỗi thường gặp
Lỗi nặng nhất khi phân biệt hai loại không phải là chọn sai loại, mà là trộn cả hai loại trong một câu — ví dụ if ở hiện tại đơn nhưng vế chính lại dùng would, hoặc if ở quá khứ đơn nhưng vế chính lại dùng will. Đây không phải một cấu trúc hợp lệ nào cả; đề tuyển sinh 10 luôn coi đây là lỗi sai cần sửa.
Tóm tắt
Chọn loại 1 khi điều kiện có khả năng xảy ra thật trong hoàn cảnh hiện tại của câu chuyện; chọn loại 2 khi điều kiện mô tả một hoàn cảnh khác hẳn thực tế. Một khi đã chọn loại, giữ nguyên thì của cả hai vế theo đúng loại đó — không bao giờ trộn hiện tại đơn với would hay quá khứ đơn với will.
Bài tiếp theo chuyển sang một mảng ngữ pháp khác hẳn: gerund sau giới từ, cấu trúc em sẽ dùng rất nhiều khi nói về sở thích du lịch.
Hai câu sau đều nói về việc đi biển: (1) 'If it doesn't rain tomorrow, we will go to the beach.' (2) 'If I lived by the sea, I would go swimming every day.' Cả hai câu đều đúng ngữ pháp câu điều kiện — nhưng một câu nói về một kế hoạch có thể thành hiện thực ngay ngày mai, còn câu kia nói về một cuộc sống hoàn toàn khác, không có thật với người nói lúc này. Làm sao để chọn đúng loại 1 hay loại 2 ngay từ đề bài, trước khi viết một chữ nào?
Trước khi chọn thì, hãy tự hỏi: điều kiện trong câu có khả năng xảy ra thật trong hoàn cảnh hiện tại của nhân vật không? Nếu câu chuyện đang nói đến một kế hoạch, một khả năng cụ thể sắp diễn ra (thời tiết ngày mai, việc bắt kịp chuyến xe, việc đặt vé sớm) — đó là loại 1. Nếu câu chuyện đang mô tả một hoàn cảnh khác hẳn với thực tế của nhân vật (một nhân vật hiện không có tiền, không biết bơi, không phải hướng dẫn viên) — đó là loại 2.
Một tín hiệu khác nằm ngay trong câu: nếu đề đã cho sẵn một vế ở hiện tại đơn hoặc will, gần như chắc chắn cả câu phải hoàn thiện theo loại 1; nếu đề đã cho sẵn quá khứ đơn hoặc would/were, cả câu phải hoàn thiện theo loại 2. Lỗi nặng nhất học sinh hay mắc là trộn hai loại: viết vế if ở hiện tại đơn nhưng vế chính lại dùng would, hoặc ngược lại — đây không phải một 'loại 3' hay biến thể nào, mà đơn giản là sai ngữ pháp.
Với bốn cách viết: (a) If it is nice this weekend, we will go camping by the lake; (b) If it were nice this weekend, we would go camping by the lake; (c) If it is nice this weekend, we would go camping by the lake; (d) If it were nice this weekend, we will go camping by the lake — loại (b) vì cả câu chuyển sang loại 2, không khớp với ngữ cảnh (trời đẹp là khả năng có thật, không phải một điều xa vời); loại (c) và (d) trộn hai loại trong cùng một câu, sai ngữ pháp bất kể ngữ cảnh nào.
Với bốn cách viết: (a) If Quang had his own motorbike, he would ride around the countryside on his own; (b) If Quang has his own motorbike, he would ride around the countryside on his own; (c) If Quang had his own motorbike, he will ride around the countryside on his own; (d) If Quang will have his own motorbike, he would ride around the countryside on his own — loại (b) dùng hiện tại đơn, đẩy câu về ngữ cảnh loại 1, không khớp việc Quang hiện không có xe; loại (c) và (d) đều trộn will vào một câu đã bắt đầu theo loại 2.