Từ cấu hình electron suy ra vị trí trong bảng tuần hoàn

Từ một cấu hình electron cho trước, vị trí đầy đủ của nguyên tố được xác định qua **ba bước**, mỗi bước dùng đúng một quy tắc đã học ở Chương 1. **Bước 1 — Xác định số thứ tự ô**: đếm tổng số electron trong cấu hình (bằng Z), số đó chính là số thứ tự ô. **Bước 2 — Xác định số thứ tự chu kì**: tìm lớp electron có chỉ số n lớn nhất còn chứa electron, chỉ số n đó chính là số thứ tự chu kì. **Bước 3 — Xác định số thứ tự nhóm A**: cộng số electron ở lớp ngoài cùng (lớp n lớn nhất), tổng đó chính là số thứ tự nhóm A — áp dụng cho nguyên tố s hoặc p trong phạm vi Z ≤ 20 đang học. Áp dụng cho ví dụ khởi động: cấu hình $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^4$ có tổng 2+2+6+2+4 = 16 electron ⇒ Z = 16 ⇒ ô số 16. Lớp lớn nhất có electron là n = 3 ⇒ chu kì 3. Lớp ngoài cùng $3s^2 3p^4$ có 2+4 = 6 electron ⇒ nhóm VIA. Ba con số 16 – 3 – VIA xác định chính xác một nguyên tố duy nhất: sulfur (S), không cần mở bảng tra cứu. Quy trình này quan trọng không chỉ vì nó nhanh, mà vì nó cho thấy vị trí trong bảng tuần hoàn không phải một con số ghi nhớ máy móc — nó được suy ra trực tiếp và duy nhất từ cấu trúc electron của nguyên tử. Quy trình ba bước chỉ áp dụng đúng cho nguyên tố nhóm A (electron cuối cùng điền vào phân lớp s hoặc p) trong phạm vi Z ≤ 20 — đúng phạm vi cấu hình electron mà Course 2 đã dạy cách viết. Từ Z = 21 trở đi, electron bắt đầu điền vào phân lớp d (nhóm B), khi đó Bước 3 không còn đơn giản là "cộng electron lớp ngoài cùng" nữa mà cần thêm quy tắc riêng cho nhóm B — nội dung này nằm ngoài phạm vi lớp 10 cơ bản, chương trình chỉ yêu cầu thành thạo quy trình ba bước cho các nguyên tố Z ≤ 20.