Đây là bản xem thử. Phiên bản đầy đủ trong ứng dụng có bài tập, AI chấm ngay và theo dõi tiến độ học.

Bài học

Chọn từ nối giữa các phương án gần giống nhau về nghĩa

Mục tiêu

Sau bài học này, em chọn đúng từ nối khi bốn phương án đều thuộc cùng một nhóm chức năng hoặc nghe rất gần nghĩa nhau, bằng cách kiểm tra thêm cấu trúc ngữ pháp đi kèm mỗi từ (nối trực tiếp hai mệnh đề hay cần dấu câu riêng, đi với mệnh đề hay đi với cụm danh từ).

Kiến thức nền cần có

Bài trước em đã học bốn nhóm chức năng của từ nối. Đề thi thật hiếm khi đưa bốn phương án thuộc bốn nhóm khác nhau — thường ít nhất hai phương án cùng nhóm, cùng nghĩa gần giống, và điểm khác biệt duy nhất nằm ở cấu trúc ngữ pháp đi kèm.

Quang làm câu "Elephants are protected by law; ______, poaching still happens in several countries" và phân vân giữa however và whereas, vì cả hai đều mang nghĩa tương phản. Nhưng whereas là liên từ phụ thuộc, cần nối trực tiếp vào một mệnh đề mà không qua dấu chấm phẩy đứng trước nó theo cách này; ở đây câu đã có dấu chấm phẩy và chỗ trống đứng đầu mệnh đề độc lập thứ hai, nên chỉ however mới đúng cấu trúc.

Ba nhóm ngữ pháp cần phân biệt

Nhóm một, trạng từ liên kết (however, nevertheless, therefore, moreover): luôn đứng ở đầu một câu độc lập, hoặc ngay sau dấu chấm phẩy, không bao giờ nối trực tiếp hai mệnh đề chỉ bằng một dấu phẩy. Nhóm hai, liên từ phụ thuộc (although, whereas, because, since): nối trực tiếp một mệnh đề phụ vào mệnh đề chính, chỉ cần dấu phẩy nếu mệnh đề phụ đứng trước. Nhóm ba, giới từ (despite, in spite of, because of): theo sau luôn là một cụm danh từ hoặc danh động từ, không bao giờ là một mệnh đề đầy đủ có chủ ngữ và động từ chia thì riêng.
Sơ đồ bốn bước chọn đúng từ nối khi các phương án gần giống nhau về nghĩa nhưng khác nhau về cấu trúc ngữ pháp.1Xác định quan hệlogic giữa hai vếTương phản, kết quả,bổ sung hay ví dụ.2Xác định vế saulà mệnh đề haycụm danh từCó chủ ngữ và động từchia thì riêng haychỉ là một cụm từ.3Kiểm tra dấu câuđi kèmDấu phẩy đơn thuần,dấu chấm phẩy, haydấu chấm đứng trướcchỗ trống.4Loại các từ nốisai chức năng ngữphápDù cùng nghĩa, chỉ từđúng loại (trạngtừ/liên từ/giới từ)mới khớp với cấu trúccâu.
Bước ba, kiểm tra dấu câu, thường là bước quyết định khi hai phương án cùng đúng về nghĩa.

Ví dụ đơn giản

Ví dụ
However hay whereas — cùng nghĩa tương phản, khác cấu trúc
  1. 1

    Elephants are protected by law; ______, poaching still happens in several countries. A. however B. because C. whereas D. despite. Bẫy là however và whereas đều mang nghĩa tương phản, học sinh dễ chọn nhầm nếu chỉ xét nghĩa mà không xét cấu trúc.

  2. 2

    Câu đã có dấu chấm phẩy đứng trước chỗ trống, và phần sau chỗ trống là một mệnh đề độc lập đầy đủ ("poaching still happens..."). Vị trí này chỉ chấp nhận một trạng từ liên kết đứng đầu mệnh đề độc lập, không chấp nhận liên từ phụ thuộc hay giới từ.

  3. 3
    Loại because vì sai quan hệ logic (nguyên nhân, không phải tương phản). Loại whereas vì tuy đúng nghĩa tương phản nhưng sai cấu trúc: whereas là liên từ phụ thuộc, nối trực tiếp hai mệnh đề mà không cần dấu chấm phẩy đứng trước, ở đây dấu chấm phẩy đã có sẵn nên whereas trở nên thừa và sai ngữ pháp. Loại despite vì là giới từ, cần một cụm danh từ chứ không phải một mệnh đề đầy đủ như "poaching still happens".
  4. 4

    A. however — "elephants are protected by law; however, poaching still happens in several countries", đúng cả về nghĩa tương phản lẫn cấu trúc trạng từ liên kết sau dấu chấm phẩy.

  5. 5

    Nếu bỏ dấu chấm phẩy và viết lại thành một câu duy nhất: "Elephants are protected by law, ______ poaching still happens in several countries", lúc này đáp án sẽ đổi thành whereas, vì whereas mới là từ nối trực tiếp được hai mệnh đề chỉ bằng một dấu phẩy.

Đoạn văn: Bảo tồn động vật hoang dã

Poaching remains one of the greatest threats to endangered species across the world. (1)______ strict international laws, illegal hunting continues to supply a profitable black market for ivory, horn and exotic skins. Conservationists argue that laws alone cannot solve the problem; (2)______, local communities need real economic incentives to protect wildlife instead of hunting it. In many regions, eco-tourism has proved to be effective (3)______ villagers earn a stable income directly from tourists instead of turning to poaching. Rhino populations in some protected parks have slowly recovered, (4)______ elephant numbers in areas without similar programmes continue to fall. Governments that invest in ranger training tend to see better results; (5)______, funding for these programmes is still far lower than what conservation groups say is needed. (1) A. Despite B. Although C. Nevertheless D. However (2) A. instead B. despite C. although D. besides (3) A. because B. despite C. however D. moreover (4) A. whereas B. however C. despite D. nevertheless (5) A. however B. because C. so that D. whereas
Ví dụ
Giải đoạn văn về bảo tồn động vật hoang dã
  1. 1

    Ngay sau chỗ trống là một cụm danh từ "strict international laws", không có động từ chia thì. Loại Although vì cần một mệnh đề đầy đủ. Loại Nevertheless và However vì là trạng từ liên kết, không đứng được ngay trước một cụm danh từ ở đầu câu theo cách này. Vậy đáp án đúng là A. Despite.

  2. 2
    Sau dấu chấm phẩy là một mệnh đề độc lập, và quan hệ logic là sự thay thế/nhấn mạnh: luật thôi chưa đủ, thay vào đó cộng đồng cần động lực kinh tế thật sự. Loại despite vì là giới từ, không đứng một mình sau dấu chấm phẩy để bổ nghĩa cho cả mệnh đề theo cách này. Loại although vì là liên từ phụ thuộc, cũng không đứng được ở vị trí trạng từ liên kết sau dấu chấm phẩy. Loại besides vì sai quan hệ (bổ sung, trong khi câu này đang nhấn mạnh một giải pháp thay thế). Vậy đáp án đúng là A. instead.
  3. 3

    Sau chỗ trống là một mệnh đề đầy đủ nêu lý do vì sao eco-tourism hiệu quả. Loại despite vì là giới từ, cần cụm danh từ. Loại however vì là trạng từ liên kết, không nối trực tiếp được hai mệnh đề mà không có dấu câu riêng đứng trước. Loại moreover vì sai quan hệ (bổ sung, trong khi đây là quan hệ nguyên nhân). Vậy đáp án đúng là A. because.

  4. 4
    Chỗ trống nối trực tiếp hai mệnh đề chỉ bằng một dấu phẩy, diễn tả sự tương phản song song giữa quần thể tê giác và voi. Loại however và nevertheless vì là trạng từ liên kết, không nối trực tiếp hai mệnh đề bằng dấu phẩy đơn thuần. Loại despite vì là giới từ, cần cụm danh từ chứ không phải mệnh đề "elephant numbers... continue to fall". Vậy đáp án đúng là A. whereas.
  5. 5
    Sau dấu chấm phẩy là một mệnh đề độc lập nêu một hạn chế trái ngược với kết quả tích cực vừa nêu — quan hệ tương phản, đúng vị trí của trạng từ liên kết sau dấu chấm phẩy. Loại because vì sai quan hệ (nguyên nhân). Loại so that vì diễn tả mục đích và cần cấu trúc mệnh đề khác. Loại whereas vì là liên từ phụ thuộc, không đứng một mình sau dấu chấm phẩy theo cách của trạng từ liên kết. Vậy đáp án đúng là A. however.
  6. 6

    Đoạn văn này liên tục đặt các từ nối cùng nghĩa cạnh nhau (despite/although, however/whereas, because/however) để kiểm tra đúng một kỹ năng: nhận diện dấu câu và cấu trúc mệnh đề đi kèm chỗ trống trước khi quyết định, không chỉ dựa vào nghĩa.

Lỗi thường gặp

Dịch giống nhau không có nghĩa là dùng thay thế được cho nhau

Lỗi phổ biến nhất là coi however, nevertheless và whereas như những từ có thể thay thế cho nhau tự do vì cùng dịch là "tuy nhiên" trong tiếng Việt. Trên thực tế, chỉ whereas nối trực tiếp được hai mệnh đề bằng một dấu phẩy; however và nevertheless luôn cần đứng đầu câu độc lập hoặc sau dấu chấm phẩy.

Tóm tắt

Khi các phương án từ nối gần giống nhau về nghĩa, quyết định luôn nằm ở cấu trúc ngữ pháp: trạng từ liên kết (however, nevertheless, therefore) cần đứng đầu câu độc lập hoặc sau dấu chấm phẩy; liên từ phụ thuộc (whereas, although, because) nối trực tiếp hai mệnh đề chỉ bằng dấu phẩy; giới từ (despite, in spite of) luôn theo sau bởi một cụm danh từ, không phải một mệnh đề đầy đủ.

Bài tiếp theo chuyển sang một dạng chỗ trống rất khác: các cụm từ cố định (collocation).