So sánh hơn, so sánh nhất với tính từ bất quy tắc
Mục tiêu
Sau bài học này, em chia đúng dạng so sánh hơn và so sánh nhất của những tính từ bất quy tắc thường gặp nhất — good, bad, far, little, many/much — và không áp nhầm quy tắc thêm -er/-est hay most/more cho nhóm từ này.
Lớp 6 em đã học so sánh hơn/nhất với tính từ ngắn (thêm -er/-est) và tính từ dài (dùng more/most). Nhóm tính từ bất quy tắc hôm nay không theo cả hai quy tắc đó — mỗi từ có một dạng so sánh riêng, phải học thuộc như từ vựng, giống cách em từng học các động từ bất quy tắc.
Câu hỏi khởi động
Trong lớp học vẽ tranh Đông Hồ, Linh vẽ đẹp, nhưng Mai còn vẽ đẹp hơn Linh, và An được cô giáo khen là người vẽ đẹp nhất lớp. Nếu dùng quy tắc thông thường, em sẽ viết gooder và goodest — nhưng hai từ này không tồn tại trong tiếng Anh. Bài học hôm nay chỉ cho em dạng đúng.
Bảng so sánh bất quy tắc
good (tốt, giỏi) chia thành better ở dạng so sánh hơn và best ở dạng so sánh nhất, không thêm -er/-est vào good. bad (tệ, kém) chia thành worse và worst. Đây là hai cặp bất quy tắc quan trọng nhất, xuất hiện liên tục khi nhận xét về kỹ năng nghệ thuật, giọng hát hay một tác phẩm thủ công.
far (xa) có hai dạng song song đều được chấp nhận: farther/farthest cho khoảng cách vật lý, và further/furthest cho nghĩa trừu tượng hơn (tiến xa hơn trong một việc gì). little (ít, dùng cho danh từ không đếm được) chia thành less và least. many/much (nhiều) đều chia thành more và most, dù many dùng cho danh từ đếm được còn much dùng cho danh từ không đếm được.
Vì mỗi tính từ bất quy tắc có một dạng chia riêng, không có mẹo chung nào áp dụng cho cả nhóm — cách chắc chắn nhất là ghi nhớ từng cặp theo đúng thứ tự nguyên mẫu, so sánh hơn, so sánh nhất, giống hệt cách em học go, went, gone.
Một điểm quan trọng cần nhớ: những dạng bất quy tắc này không đổi theo số lượng danh từ hay ngữ cảnh câu. Dù em đang so sánh hai bức tranh, hai giọng hát, hay hai buổi biểu diễn, good vẫn luôn chia better/best; bad vẫn luôn chia worse/worst. Đây là điều khác biệt với các tính từ có quy tắc, nơi cách chia phụ thuộc vào số âm tiết của từ.
- 1
Đề bài: Nam's drawing was _____ than Quang's, but Trang's drawing was the _____ in the whole class. Bẫy: viết gooder/goodest thay vì better/best.
- 2
Ô trống đầu là so sánh hơn giữa hai bức tranh nên cần better. Ô trống sau có the đứng trước và so sánh với cả lớp nên cần so sánh nhất best.
- 3
gooder / goodest — loại vì không tồn tại. more good / most good — loại vì good là bất quy tắc, không dùng more/most. better / best — đúng.
- 4
Nam's drawing was better than Quang's, but Trang's drawing was the best in the whole class.
- 5
good luôn chia better/best, không có ngoại lệ. Biến thể: đổi good sang bad thì toàn bộ câu chuyển thành worse/worst với cùng cấu trúc.
- 1
Đề bài: viết lại câu sau bắt đầu bằng No one, giữ nguyên nghĩa: 'Hoa sings better than any other student in the choir.' Bẫy: đổi nhầm better thành the best trong câu so sánh nhất mới.
- 2
'No one + V + so sánh hơn + as + O' hoặc dùng so sánh nhất trực tiếp đều diễn đạt được cùng ý 'Hoa hát hay nhất'. Với khuôn No one, cấu trúc là No one in the choir sings as well as Hoa (does).
- 3
No one in the choir sings the best as Hoa — loại vì trộn cấu trúc so sánh nhất với as, sai ngữ pháp. No one in the choir sings as well as Hoa does — đúng, giữ đúng nghĩa Hoa là người hát hay nhất. No one in the choir sings better as Hoa — loại vì so sánh hơn phải đi với than, không phải as.
- 4
No one in the choir sings as well as Hoa does.
- 5
Câu so sánh nhất, câu phủ định với no one + as...as, và câu so sánh hơn với than đều có thể diễn đạt cùng một sự thật, chỉ khác cấu trúc ngữ pháp. Biến thể: well ở đây là trạng từ bất quy tắc, chia better/best.
- 1
Đề bài: Gạch chân bốn cụm và tìm lỗi sai: (A) Among the three singers, (B) Lan sang the (C) goodest, but she practised (D) less than the other two.
- 2
Cụm (C) the goodest sai vì good là tính từ bất quy tắc, dạng so sánh nhất đúng là the best, không thêm -est. Cụm (A), (B), (D) đều đúng, trong đó less là đúng dạng so sánh hơn của little.
- 3
Sửa the goodest thành the best, giữ nguyên các phần còn lại của câu.
- 4
Among the three singers, Lan sang the best, but she practised less than the other two.
- 5
Câu này còn kiểm tra thêm little/less: less đã đúng ngay từ đầu, học sinh không cần sửa cụm đó — bài học không phải cứ có tính từ bất quy tắc là chắc chắn sai.
Một điểm dễ gây nhầm lẫn là little và few: little đi với danh từ không đếm được (little time, little effort) và chia thành less/least, còn few đi với danh từ đếm được số nhiều (few students) và chia theo quy tắc thông thường thành fewer/fewest. Trong chủ đề âm nhạc và mỹ thuật, little effort hay hiện diện hơn khi nói về công sức bỏ ra luyện tập.
Lỗi kinh điển nhất là áp quy tắc thêm -er/-est hoặc more/most cho tính từ bất quy tắc: gooder, goodest, more good, most bad đều không tồn tại trong tiếng Anh. Nhóm từ good, bad, far, little, many/much luôn phải nhớ dạng riêng, không có công thức chung nào áp dụng được.