Bài học

Đọc hiểu bài mô tả so sánh nông thôn và thành thị

Mục tiêu bài học

Sau bài học này, em đọc một bài mô tả so sánh nông thôn và thành thị, xác định đúng câu chủ đề, tín hiệu so sánh, và trả lời câu hỏi đọc hiểu theo đúng dạng trắc nghiệm của đề kiểm tra.

Kiến thức nền cần có

Em đã học đầy đủ so sánh hơn, so sánh nhất, so sánh bằng và giới từ chỉ vị trí/phương hướng ở năm bài trước. Bài này không dạy ngữ pháp mới, mà dạy cách tìm và hiểu đúng những cấu trúc đó khi chúng xuất hiện trong một bài đọc thật.

Câu hỏi khởi động

Trước khi đọc chi tiết, một mẹo nhanh: đọc câu đầu tiên của mỗi đoạn văn trước. Câu đầu tiên thường là câu chủ đề, nêu ý chính của cả đoạn. Sau khi đọc hai câu chủ đề dưới đây, em đoán được bài văn sẽ so sánh nông thôn và thành thị theo hướng nào không?

Bài đọc

Life in An's home village in Ninh Binh is calm and unhurried. People wake up early to work in the rice fields, and by evening the village is quiet, with only the sound of buffalo bells and birds. The air is clean, and green rice paddies stretch as far as the eye can see. However, some conveniences are missing: the nearest hospital is farther away than most people would like, and public transport is limited. In contrast, life in Hai Phong moves much faster. Streets are busier, and traffic never really stops, even at night. Facilities such as hospitals, schools and shopping centres are more convenient and closer to home, but the pace of life is also more stressful. Many young people from the countryside move to the city for better job opportunities, even though they often miss the peace and fresh air of their hometown.

Chiến lược đọc hiểu

Từ tín hiệu so sánh however và in contrast, em biết đoạn 1 và đoạn 2 đang đối lập nhau. Ba điểm so sánh chính trong bài: nhịp sống (calm and unhurried tại làng -- moves much faster tại thành phố), không khí và môi trường (clean air, green rice paddies tại làng, ngụ ý ngược lại qua traffic never really stops ở thành phố), và tiện nghi (facilities... more convenient and closer tại thành phố -- the nearest hospital is farther away tại làng). Câu hỏi đọc hiểu thường hỏi về một từ chỉ mức độ (the pace of life is more stressful) hoặc yêu cầu suy luận từ ngữ cảnh, không chỉ tìm từ giống hệt trong đề bài.

Xác định đúng ba phần này giúp em trả lời nhanh câu hỏi tìm ý chính và câu hỏi chi tiết.

Ví dụ

Xác định ý chính và chi tiết so sánh

1
What is the main difference between life in An's village and life in Hai Phong, based on the passage? Đây là dạng câu hỏi tìm ý chính (main idea), không hỏi một chi tiết nhỏ.
2
Đoạn 1 dùng calm and unhurried, quiet; đoạn 2 dùng moves much faster, busier, traffic never really stops -- đây chính là cặp từ đối lập trực tiếp nêu ý chính: nhịp sống (pace of life).
3
Với bốn lựa chọn: (a) The village has a slower pace of life, while the city has a faster, busier pace; (b) The village has better hospitals than the city; (c) The city has cleaner air than the village; (d) Young people prefer living in the village -- loại (b) vì bài nói ngược lại, bệnh viện gần nhà hơn ở thành phố; loại (c) vì bài không hề nói thành phố sạch hơn; loại (d) vì bài chỉ nói nhiều người trẻ chuyển tới thành phố vì cơ hội việc làm, không nói họ thích thành phố hơn hoàn toàn.
Với bốn lựa chọn: (a) The village has a slower pace of life, while the city has a faster, busier pace; (b) The village has better hospitals than the city; (c) The city has cleaner air than the village; (d) Young people prefer living in the village -- loại (b) vì bài nói ngược lại, bệnh viện gần nhà hơn ở thành phố; loại (c) vì bài không hề nói thành phố sạch hơn; loại (d) vì bài chỉ nói nhiều người trẻ chuyển tới thành phố vì cơ hội việc làm, không nói họ thích thành phố hơn hoàn toàn.
4
The village has a slower pace of life, while the city has a faster, busier pace.
5
Câu hỏi tìm ý chính luôn có đáp án khớp với cả bài, không chỉ một chi tiết nhỏ -- nếu một lựa chọn chỉ đúng với một câu duy nhất, đó thường là bẫy.

Ví dụ

Trả lời câu hỏi chi tiết và suy luận từ vựng

1
According to the passage, why do many young people move from the countryside to the city? Đây là dạng câu hỏi chi tiết (detail question), có thể tìm gần như nguyên văn trong bài.
2
Câu cuối đoạn 2: 'Many young people from the countryside move to the city for better job opportunities.'
3
Với bốn lựa chọn: (a) for better job opportunities; (b) because the countryside has no rice fields; (c) because the city has cleaner air; (d) because public transport in the countryside is too expensive -- loại (b) vì bài không hề nói nông thôn không có ruộng lúa, thực tế đoạn 1 mô tả ruộng lúa xanh bát ngát; loại (c) vì bài không so sánh không khí theo hướng này; loại (d) vì bài chỉ nói giao thông công cộng ở nông thôn limited, không nói expensive.
Với bốn lựa chọn: (a) for better job opportunities; (b) because the countryside has no rice fields; (c) because the city has cleaner air; (d) because public transport in the countryside is too expensive -- loại (b) vì bài không hề nói nông thôn không có ruộng lúa, thực tế đoạn 1 mô tả ruộng lúa xanh bát ngát; loại (c) vì bài không so sánh không khí theo hướng này; loại (d) vì bài chỉ nói giao thông công cộng ở nông thôn limited, không nói expensive.
4
For better job opportunities.
5
Câu hỏi chi tiết thường có đáp án gần như nguyên văn trong bài -- nhưng ba lựa chọn còn lại luôn là thông tin có xuất hiện trong bài dưới dạng khác, bị chỉnh sai một chi tiết nhỏ, nên phải đọc kỹ, không chỉ nhận mặt từ khóa quen thuộc.

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập

Lỗi thường gặp

Lỗi đọc hiểu phổ biến nhất: chọn một đáp án đảo ngược chiều so sánh (nói thành phố sạch hơn trong khi bài nói ngược lại), hoặc chọn một chi tiết có xuất hiện trong bài nhưng trả lời sai câu hỏi đang được hỏi. Luôn đọc lại đúng câu chứa dẫn chứng trước khi chọn đáp án cuối cùng.

Tóm tắt

Đọc câu chủ đề của mỗi đoạn trước, tìm từ nối so sánh (however, in contrast), rồi định vị chi tiết chứng minh cho từng ý. Câu hỏi tìm ý chính cần đáp án khớp với cả bài; câu hỏi chi tiết cần đáp án khớp với đúng một câu cụ thể.

Bài tiếp theo, em dùng chính kỹ năng đọc hiểu này để tự viết một đoạn văn so sánh nơi mình sống.