Bài học

Câu hỏi đuôi: quy tắc hình thành cơ bản

Mục tiêu bài học

Sau bài học này, em hình thành đúng câu hỏi đuôi cho một câu trần thuật: đảo cực (câu khẳng định → đuôi phủ định, câu phủ định → đuôi khẳng định), chọn đúng trợ động từ/động từ to be khớp với câu chính, và dùng đúng đại từ chủ ngữ tương ứng.

Kiến thức nền cần có

Em đã học câu hỏi đuôi cơ bản ở lớp 7: câu khẳng định lấy đuôi phủ định, câu phủ định lấy đuôi khẳng định, và đuôi phải khớp trợ động từ/to be của câu chính. Bài này ôn lại quy tắc đó (prior-grade review) và áp dụng vào ngữ cảnh bàn luận, nhận xét về phim — chủ đề của khóa học này.

Câu hỏi khởi động

Trang xem xong một bộ phim và nói: 'This film was really touching, wasn't it?' Cô đang mời Nam xác nhận cảm nhận của mình. Nếu câu chính là phủ định, ví dụ 'The ending wasn't clear', đuôi câu sẽ đổi thế nào?

Bốn bước dựng câu hỏi đuôi

Câu hỏi đuôi gồm hai phần: mệnh đề chính (một câu khẳng định hoặc phủ định) và một đuôi ngắn ở cuối, ngăn cách bằng dấu phẩy. Nguyên tắc cốt lõi là đảo cực: mệnh đề chính khẳng định thì đuôi phủ định, mệnh đề chính phủ định thì đuôi khẳng định.

Đuôi luôn dùng đúng trợ động từ hoặc to be của mệnh đề chính: is/am/are/was/were nếu mệnh đề chính dùng to be; do/does/did nếu mệnh đề chính dùng động từ thường; have/has/had nếu mệnh đề chính dùng thì hoàn thành; will/can/must... nếu mệnh đề chính có động từ khuyết thiếu. Đại từ trong đuôi luôn là đại từ chủ ngữ tương ứng với chủ ngữ của mệnh đề chính (the film → it, the actors → they).

Bước hai (đảo cực) là bước học sinh hay quên nhất.

Ví dụ

Dựng câu hỏi đuôi cho một nhận xét về phim

1
Nam wants to ask Hoa to confirm his opinion: 'The soundtrack is amazing.' Thêm đuôi phù hợp. Bẫy ở đây là dùng đuôi khẳng định vì nghĩ chỉ cần lặp lại is.
2
Mệnh đề chính khẳng định (is amazing), nên đuôi phải phủ định: isn't. Chủ ngữ the soundtrack là vật, đại từ tương ứng là it.
3
Với bốn cách viết: (a) The soundtrack is amazing, isn't it?; (b) The soundtrack is amazing, is it?; (c) The soundtrack is amazing, isn't he?; (d) The soundtrack is amazing, doesn't it? — loại (b) vì đuôi không đảo cực; loại (c) vì đại từ he sai, phải là it (vật, không phải người); loại (d) vì mệnh đề chính dùng to be (is), đuôi phải dùng isn't, không dùng doesn't.
4
The soundtrack is amazing, isn't it?
5
Đuôi luôn khớp chính xác động từ của mệnh đề chính, không tự ý đổi loại trợ động từ. Biến thể: nếu mệnh đề chính là 'The actors are talented' (số nhiều), đuôi là 'aren't they?'.

Ví dụ

Dựng câu hỏi đuôi cho câu phủ định

1
Linh says: 'Quang doesn't like horror films.' Thêm đuôi phù hợp để hỏi lại. Bẫy ở đây là dùng đuôi phủ định vì thấy mệnh đề chính đã có doesn't.
2
Mệnh đề chính phủ định (doesn't like), nên đuôi phải khẳng định: does he. Chủ ngữ Quang là người, đại từ tương ứng là he.
3
Với bốn cách viết: (a) Quang doesn't like horror films, does he?; (b) Quang doesn't like horror films, doesn't he?; (c) Quang doesn't like horror films, does it?; (d) Quang doesn't like horror films, is he? — loại (b) vì đuôi không đảo cực, vẫn phủ định; loại (c) vì đại từ it sai, Quang là người phải dùng he; loại (d) vì mệnh đề chính dùng động từ thường (like), đuôi phải dùng does, không dùng is.
Với bốn cách viết: (a) Quang doesn't like horror films, does he?; (b) Quang doesn't like horror films, doesn't he?; (c) Quang doesn't like horror films, does it?; (d) Quang doesn't like horror films, is he? — loại (b) vì đuôi không đảo cực, vẫn phủ định; loại (c) vì đại từ it sai, Quang là người phải dùng he; loại (d) vì mệnh đề chính dùng động từ thường (like), đuôi phải dùng does, không dùng is.
4
Quang doesn't like horror films, does he?
5
Với động từ thường ở hiện tại đơn, đuôi mượn does/do tùy chủ ngữ, và ở quá khứ đơn mượn did — không bao giờ dùng chính động từ thường đó trong đuôi.

Ví dụ

Tìm lỗi đuôi câu sai đại từ

1
Trang underlined a mistake: 'Nam and his classmates enjoyed the movie, didn't he?' Cô giáo hỏi vì sao chủ ngữ và đại từ trong đuôi không khớp nhau.
2
Chủ ngữ thật sự của câu là 'Nam and his classmates' — nhiều người, không chỉ một mình Nam. Đại từ trong đuôi phải phản ánh đúng chủ ngữ số nhiều này, nên he là sai.
3
Đổi đại từ trong đuôi thành they: didn't they.
4
Nam and his classmates enjoyed the movie, didn't they?
5
Luôn kiểm tra chủ ngữ thật sự của mệnh đề chính (số ít hay số nhiều, người hay vật) trước khi chọn đại từ và trợ động từ cho đuôi — đừng chỉ nhìn từ cuối cùng đứng gần đuôi.

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập

Lỗi thường gặp

Bẫy hay gặp nhất: quên đảo cực (dùng đuôi cùng cực với mệnh đề chính) hoặc mượn sai trợ động từ (dùng doesn't cho một câu đã có is/are, hoặc ngược lại). Bẫy thứ hai: chọn sai đại từ khi chủ ngữ là một cụm danh từ dài (ví dụ 'Nam and his classmates' phải dùng they, không phải he) — luôn lùi lại tìm đúng chủ ngữ thật sự trước khi chọn đại từ.

Tóm tắt

Câu hỏi đuôi luôn đảo cực so với mệnh đề chính, mượn đúng trợ động từ/to be của mệnh đề chính, và dùng đại từ chủ ngữ đúng với chủ ngữ thật sự của câu, dù chủ ngữ là một cụm dài.

Bài tiếp theo, em học các trường hợp đặc biệt của câu hỏi đuôi — những câu không theo đúng khuôn bốn bước vừa học, như I am, câu mệnh lệnh, Let's, và have to.