Vận dụng thi tuyển sinh 10: bị động và so sánh nhất trong một đoạn văn
Mục tiêu
Sau bài học này, em vận dụng thành thạo cả bị động ba thì lẫn so sánh nhất kết hợp is considered/has been recognised as vào đúng ba dạng bài tuyển sinh 10: tìm lỗi sai trong câu có nhiều phần gạch chân, biến đổi câu bắt đầu bằng từ cho sẵn, và điền từ vào đoạn văn khuyết.
Ôn lại toàn bộ nội dung từ Chương 1 đến Bài 5.1: ba thì bị động, cách chọn thì theo tín hiệu, quy tắc giữ/lược bỏ tác nhân, và cách ghép so sánh nhất với is considered/has been recognised as. Bài này không thêm ngữ pháp mới, mà rèn quy trình làm bài thi.
Câu hỏi khởi động
Quy trình quét lỗi trong đoạn văn
Bước 4: với bài tìm lỗi sai, đừng chỉ kiểm tra riêng cụm từ được gạch chân — đọc trọn câu chứa nó. Một cụm gạch chân có thể đúng ngữ pháp một mình nhưng lại sai khi đặt cạnh tín hiệu thời gian ở phần khác của câu, như hai ví dụ dưới đây sẽ cho thấy.
- 1
Sa Pa (A) is considered one of the most attractive (B) hill stations in Vietnam, and it (C) was visited by hundreds of thousands of tourists (D) since the new highway opened in 2014. Bẫy: ba phần đầu (A, B, C) đều đúng ngữ pháp riêng lẻ, học sinh dễ bỏ qua phần D vì nó nằm cuối câu và có vẻ chỉ là thông tin thêm.
- 2
Phần (C) "was visited" là quá khứ đơn, nhưng phần (D) "since the new highway opened in 2014" chứa since — tín hiệu bắt buộc dùng hiện tại hoàn thành. Hai tín hiệu trái ngược nhau trong cùng một mệnh đề chính là lỗi.
- 3
Sửa (C) từ "was visited" thành "has been visited" để khớp với since ở phần (D).
- 4
Sa Pa is considered one of the most attractive hill stations in Vietnam, and it has been visited by hundreds of thousands of tourists since the new highway opened in 2014.
- 5
Lỗi sai trong đề thi thật hay nằm ở phần CUỐI câu, nơi tín hiệu thời gian dễ bị đọc lướt qua nhất — luôn đọc trọn câu trước khi kết luận phần nào đúng hay sai.
- 1People have called Trang An one of the most complete karst landscapes on Earth since scientists first studied it. Bắt đầu câu mới bằng: Trang An... Bẫy: câu ghép hai vế, học sinh dễ chỉ chuyển đúng vế đầu (has been called) mà quên xử lý vế sau còn nguyên chủ động (since scientists first studied it) — vế đó KHÔNG cần đổi sang bị động vì scientists là chủ thể thật của hành động studied.
- 2
Vế 1: tân ngữ Trang An thành chủ ngữ mới, call chuyển V3 called, có been, since + mốc theo sau vẫn giữ. Vế 2: "since scientists first studied it" là một mệnh đề trạng ngữ chỉ thời gian, giữ nguyên dạng chủ động vì scientists là người thực hiện hành động nghiên cứu.
- 3
"Trang An has been called... since it was first studied by scientists" đổi cả vế sau sang bị động một cách không cần thiết, làm câu nặng nề hơn bản gốc. "Trang An was called..." sai thì vì có since ở vế sau.
- 4
Trang An has been called one of the most complete karst landscapes on Earth since scientists first studied it.
- 5
Không phải mọi vế của một câu ghép đều cần đổi sang bị động — chỉ đổi vế mà đề yêu cầu, và luôn kiểm tra xem vế còn lại có cần giữ nguyên dạng chủ động hay không.
Luyện tập có hướng dẫn
Trong một câu ghép hoặc một đoạn văn dài, lỗi thường trốn ở chỗ hai mệnh đề có tín hiệu thời gian khác nhau nhưng bị chia cùng một thì — ví dụ vế đầu có mốc quá khứ xác định, vế sau lại có since/today. Đừng chia cả câu theo một thì duy nhất; kiểm tra tín hiệu của TỪNG mệnh đề.
Tóm tắt và cầu nối
Tóm lại: làm bài thi tuyển sinh 10 về chủ đề này là áp dụng đúng thứ tự quy trình đã luyện — đọc tín hiệu thời gian của từng mệnh đề, kiểm tra be và V3, kiểm tra so sánh nhất, và quyết định giữ hay lược bỏ tác nhân. Chương cuối em sẽ đọc một bài mô tả kỳ quan hoàn chỉnh và tự viết một đoạn văn giới thiệu kỳ quan của riêng mình.