Bài học

Đọc hiểu bài về bảo vệ môi trường địa phương

Mục tiêu

Sau bài học này, em đọc hiểu một bài về một dự án bảo vệ môi trường địa phương, xác định được nguyên nhân, hành động và kết quả trong bài, và trả lời đúng câu hỏi trắc nghiệm cùng câu hỏi đúng/sai theo đúng định dạng đề tuyển sinh 10.

Kiến thức cần nhớ

Em đã có đủ vốn ngữ pháp (mệnh đề quan hệ xác định và không xác định) và từ vựng (ô nhiễm, nguyên nhân, giải pháp) để đọc hiểu một bài khó hơn các bài khởi động ở những chương trước. Bài này áp dụng toàn bộ vào một văn bản thật.

Chiến lược đọc hiểu

Đọc lướt (skim) toàn bài một lần để nắm ý chính: bài nói về vấn đề gì, ai hành động, kết quả ra sao. Với mỗi câu hỏi, tìm từ khóa trong câu hỏi trước, rồi quay lại bài đọc để tìm câu chứa từ khóa đó hoặc một từ đồng nghĩa, đọc kỹ câu xung quanh trước khi chọn đáp án, không chọn theo trí nhớ mơ hồ.

Bài đọc: Dự án làm sạch dòng kênh Xanh

Five years ago, the small canal behind Green Valley Secondary School was choked with plastic bags and household rubbish, and the water gave off a strong, unpleasant smell. Many residents simply threw their waste straight into the water because there was no proper collection point nearby. Last year, a group of students, whose science teacher had studied the canal's pollution levels, launched a project called Clean Canal. They persuaded local shops to stop selling plastic bags for free, and they set up three waste-sorting bins along the canal path. Every Saturday morning, volunteers, who now include more than eighty students and several parents, collect rubbish and record how much plastic they remove. Within a year, the amount of visible rubbish in the canal fell by roughly seventy percent, and small fish have started to reappear in the cleaner sections. The local authority has since promised to install proper drainage pipes, which should stop untreated household water from entering the canal directly.

Ví dụ mẫu

Ví dụ

Xác định nguyên nhân, hành động, kết quả bằng bằng chứng trong bài

1
What was the main cause of the canal's pollution before the project started? Bẫy: chọn nguyên nhân nghe hợp lý nhưng không có bằng chứng trong bài, ví dụ đổ lỗi cho nhà máy dù bài không hề nhắc tới nhà máy nào.
2
Bài viết: 'Many residents simply threw their waste straight into the water because there was no proper collection point nearby.'
3
Không có câu nào trong bài nhắc tới nhà máy, thuốc trừ sâu, hay lũ lụt gây ô nhiễm kênh; nguyên nhân duy nhất được nêu là rác thải sinh hoạt do thiếu điểm thu gom.
4
Người dân đổ rác thải sinh hoạt trực tiếp xuống kênh vì không có điểm thu gom rác gần đó.
5
Ghi nhớ: luôn trích dẫn đúng câu trong bài làm bằng chứng, không suy diễn nguyên nhân không được nhắc tới. Biến thể: áp dụng cách này cho câu hỏi về kết quả, luôn tìm số liệu cụ thể (seventy percent, eighty students) làm bằng chứng.

Trước khi trả lời câu hỏi trắc nghiệm hay đúng/sai, em nên tự tóm tắt bài đọc theo ba mảnh: nguyên nhân (rác thải sinh hoạt đổ thẳng xuống kênh vì thiếu điểm thu gom), hành động (học sinh lập dự án Clean Canal, thuyết phục cửa hàng ngừng phát túi ni lông, đặt thùng phân loại rác, tổ chức dọn rác mỗi thứ Bảy), và kết quả (rác giảm khoảng bảy mươi phần trăm, cá nhỏ xuất hiện trở lại, chính quyền hứa lắp ống thoát nước). Tóm tắt theo ba mảnh này trước khi đọc câu hỏi giúp em định vị nhanh hơn hẳn khi tìm bằng chứng, vì mỗi câu hỏi trắc nghiệm thường chỉ hỏi sâu vào một trong ba mảnh đó.

Ví dụ

Xử lý câu hỏi đúng/sai bằng cách so khớp từng chữ với bài

1
True or false: 'The local authority built the waste-sorting bins before the students' project began.' Bẫy: nhớ nhầm ai là người đặt thùng phân loại rác, vì bài có nhắc tới cả học sinh lẫn chính quyền địa phương.
2
Bài viết: 'they set up three waste-sorting bins along the canal path,' với they chỉ nhóm học sinh trong dự án Clean Canal, không phải chính quyền địa phương.
3
Chính quyền địa phương chỉ xuất hiện ở câu cuối bài, hứa lắp ống thoát nước, một hành động khác hẳn và diễn ra SAU khi dự án của học sinh đã có kết quả, không phải trước.
4
False, chính học sinh đặt thùng phân loại rác, không phải chính quyền địa phương.
5
Ghi nhớ: câu hỏi đúng/sai thường đổi chủ thể của hành động (ai làm gì) để đánh lừa, không chỉ đổi nội dung hành động. Luôn kiểm tra kỹ chủ ngữ của câu chứa bằng chứng.

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập

Lỗi thường gặp

Lỗi thường gặp: chọn đáp án nghe hợp lý về mặt logic đời sống nhưng không có bằng chứng trong bài đọc. Đề tuyển sinh 10 luôn kiểm tra khả năng đọc đúng thông tin, không kiểm tra kiến thức nền của em về môi trường.

Chú ý: câu hỏi số liệu như câu trên thường cài thêm các con số gần đúng khác (thirty, fifty, one hundred percent) làm bẫy, đúng bằng cách đếm số liệu nhắc tới trong bài (eighty students, seventy percent). Luôn khoanh tròn mọi con số khi đọc lướt lần đầu, để không phải tìm lại từ đầu khi gặp câu hỏi số liệu.

Tổng kết

Đọc lướt lấy ý chính trước, sau đó tìm từ khóa của từng câu hỏi trong bài để trích dẫn đúng bằng chứng, không suy diễn theo kiến thức nền hay logic đời thường. Cách đọc này áp dụng được cho cả câu hỏi trắc nghiệm lẫn câu hỏi đúng/sai.

Bài cuối cùng của khóa học gộp toàn bộ ngữ pháp, từ vựng và kỹ năng đọc vào một bài luyện tổng hợp đúng định dạng đề tuyển sinh 10, gồm biến đổi câu, nhận diện lỗi sai và điền từ.