Bài học

Bài 1: Quy tắc so sánh số có nhiều chữ số

Bạn Sao chỉ về phía hai khối hộp xếp thành thành phố, mèo Mun đứng cạnh — Hai bạn xây thành phố bằng khối xếp hình

Bạn Sao và mèo Mun đang chơi trò xây dựng thành phố bằng các khối xếp hình. Sao nói: "Thành phố của tớ có 1.250.000 dân đấy." Mun khoe: "Còn thành phố của tớ có 980.000 dân thôi." Sao thắc mắc: "Vậy làm sao để biết thành phố nào đông dân hơn nhỉ?"

So sánh số chữ số

Để so sánh hai số tự nhiên, việc đầu tiên em cần làm là đếm số chữ số của chúng. Hãy nhìn số dân của hai thành phố nhé: Thành phố của Sao: 1.250.000 Thành phố của Mun: 980.000

Số 1.250.000 có 7 chữ số. Số 980.000 có 6 chữ số. Số nào có nhiều chữ số hơn thì số đó lớn hơn.

Kết luận

Vì $7 > 6$ nên $1.250.000 > 980.000$ . Thành phố của Sao đông dân hơn thành phố của Mun.

Vì $7 > 6$ nên $1.250.000 > 980.000$. Thành phố của Sao đông dân hơn thành phố của Mun.

So sánh từng hàng khi có cùng số chữ số

Nếu hai số có cùng số chữ số thì sao nhỉ? Ví dụ, chúng ta cần so sánh hai số 875.432 và 875.399. Cả hai số này đều có 6 chữ số.

Bảng giá trị các hàng của số 875.432.

Khi đó, ta sẽ so sánh từng cặp chữ số ở cùng một hàng. Ta bắt đầu từ trái sang phải, tức là từ hàng cao nhất. So sánh 875.432 và 875.399:

Hàng trăm nghìn: 8 = 8.
Hàng chục nghìn: 7 = 7.
Hàng nghìn: 5 = 5.
Hàng trăm: 4 > 3. Ngay khi tìm thấy một cặp chữ số khác nhau, ta có thể kết luận ngay. Chữ số ở hàng trăm của số đầu tiên (4) lớn hơn chữ số ở hàng trăm của số thứ hai (3). Vậy, $875.432 > 875.399$ .

Khi đó, ta sẽ so sánh từng cặp chữ số ở cùng một hàng. Ta bắt đầu từ trái sang phải, tức là từ hàng cao nhất. So sánh 875.432 và 875.399: - Hàng trăm nghìn: 8 = 8. - Hàng chục nghìn: 7 = 7. - Hàng nghìn: 5 = 5. - Hàng trăm: 4 > 3. Ngay khi tìm thấy một cặp chữ số khác nhau, ta có thể kết luận ngay. Chữ số ở hàng trăm của số đầu tiên (4) lớn hơn chữ số ở hàng trăm của số thứ hai (3). Vậy, $875.432 > 875.399$.

Ví dụ

Làm cùng Sao và Mun: Sắp xếp các số

1
Một cửa hàng đồ chơi có ba món hàng với giá tiền như sau: Rô-bốt giá 987.500 đồng, ngôi nhà búp bê giá 1.120.000 đồng và bộ tàu hỏa giá 985.700 đồng. Hãy giúp Sao sắp xếp giá tiền các món đồ theo thứ tự từ bé đến lớn.
2
Các số cần sắp xếp là: 987.500; 1.120.000; 985.700.

Bước 1: So sánh số chữ số.
- Số 1.120.000 có 7 chữ số.
- Hai số 987.500 và 985.700 đều có 6 chữ số. Số có nhiều chữ số hơn là số lớn nhất. Vậy 1.120.000 là số lớn nhất.
Bước 2: So sánh hai số có cùng số chữ số. Ta so sánh 987.500 và 985.700.
- Bắt đầu từ hàng cao nhất (hàng trăm nghìn): 9 = 9.
- Tiếp đến hàng chục nghìn: 8 = 8.
- Hàng nghìn: 7 > 5. À, chúng ta đã tìm thấy cặp chữ số khác nhau ở hàng nghìn. Vì 7 > 5 nên $987.500 > 985.700$ .
Bước 3: Sắp xếp. Số bé nhất là 985.700. Số tiếp theo là 987.500. Số lớn nhất là 1.120.000. Thứ tự từ bé đến lớn là: 985.700; 987.500; 1.120.000.
Các số cần sắp xếp là: 987.500; 1.120.000; 985.700. **Bước 1: So sánh số chữ số.** - Số 1.120.000 có 7 chữ số. - Hai số 987.500 và 985.700 đều có 6 chữ số. Số có nhiều chữ số hơn là số lớn nhất. Vậy 1.120.000 là số lớn nhất. **Bước 2: So sánh hai số có cùng số chữ số.** Ta so sánh 987.500 và 985.700. - Bắt đầu từ hàng cao nhất (hàng trăm nghìn): 9 = 9. - Tiếp đến hàng chục nghìn: 8 = 8. - Hàng nghìn: 7 > 5. À, chúng ta đã tìm thấy cặp chữ số khác nhau ở hàng nghìn. Vì 7 > 5 nên $987.500 > 985.700$. **Bước 3: Sắp xếp.** Số bé nhất là 985.700. Số tiếp theo là 987.500. Số lớn nhất là 1.120.000. Thứ tự từ bé đến lớn là: 985.700; 987.500; 1.120.000.
3
Luôn so sánh số chữ số trước, nếu bằng nhau mới so sánh từng hàng từ trái sang phải.

Bẫy vui của Mun

Khi so sánh 1.234.567 và 1.239.876, Mun reo lên: "Tớ thấy 567 bé hơn 876, nên số đầu tiên bé hơn.". Bạn Sao cười và giải thích: "Cách đó không đúng đâu Mun ơi. Chúng mình phải so sánh từng chữ số từ trái qua phải. Đến hàng nghìn, ta thấy 4 < 9. Chỉ cần vậy là đủ để kết luận $1.234.567 < 1.239.876$ rồi. Không cần nhìn các số phía sau nữa."

Chiến thắng!

Tuyệt vời. Em đã nắm vững quy tắc so sánh các số tự nhiên rồi đó. Giờ thì không con số nào làm khó được em nữa.

Lần tới, Sao và Mun sẽ cùng em khám phá cách làm tròn những con số khổng lồ này để dễ nhớ hơn nhé.