Đây là bản xem thử. Phiên bản đầy đủ trong ứng dụng có bài tập, AI chấm ngay và theo dõi tiến độ học.

Bài học

Vận dụng tổng hợp: luyện đề ngữ âm theo định dạng thi tốt nghiệp THPT

Mục tiêu và kiến thức nền

Sau bài này em vận dụng đúng cả sáu quy tắc ngữ âm đã học của khóa vào một quy trình làm bài bốn bước, và giải được một đề luyện tập trộn đủ cả câu hỏi trọng âm lẫn câu hỏi phát âm đúng định dạng phần ngữ âm của đề thi tốt nghiệp THPT thật. Đây là bài tổng ôn: không có kiến thức mới, chỉ có một quy trình quyết định giúp em không bị rối khi đề trộn nhiều dạng câu hỏi khác nhau trong cùng một đề.

Quy trình bốn bước cho mọi câu hỏi ngữ âm

Trước một câu hỏi ngữ âm bất kỳ, luôn làm theo đúng thứ tự sau, không nhảy cóc: xác định đề đang hỏi trọng âm hay âm cuối; nếu hỏi trọng âm, xác định từ loại và kiểm tra xem từ có mang hậu tố đặc biệt hay không; nếu hỏi âm cuối -s/-es hoặc -ed, xác định chính xác âm cuối cùng của từ gốc (không phải chữ cái cuối); cuối cùng, nhóm ba phương án giống nhau lại, phương án còn lại chính là đáp án.
Phần ngữ âm của đề thi tốt nghiệp THPT thường gồm 2-3 câu hỏi trọng âm và 2-3 câu hỏi phát âm/âm cuối trong tổng số 50 câu của đề, thường xuất hiện ở nhóm câu đầu tiên. Điểm số nhỏ nhưng lại là nhóm câu dễ lấy điểm tuyệt đối nhất nếu nắm chắc quy tắc, vì không đòi hỏi đọc hiểu văn bản dài như phần sau của đề — chỉ cần áp đúng quy tắc đã học trong khóa này.
Quy trình năm bước để xử lý bất kỳ câu hỏi ngữ âm nào trong đề thi tốt nghiệp THPT: nhận diện dạng bài, áp đúng quy tắc, rồi kiểm tra lại.1Xác định dạng bàiĐề hỏi vị trí trọngâm hay hỏi cách đọcđuôi từ/nguyên âm?2Nếu hỏi trọng âmXác định từ loại(danh/động từ) rồikiểm tra hậu tố:trung tính hay kéotrọng âm?3Nếu hỏi âm cuốiXác định chính xác âm— không phải chữ cái— đứng ngay trướcđuôi -s/-es/-ed.4Nhóm ba phương ángiống nhauBa trong bốn phươngán luôn cùng một nhómphát âm; phương áncòn lại là đáp án.5Kiểm tra lại bằngcách đọc thầmĐọc lại cả bốn phươngán trong đầu trướckhi khoanh, tránhchọn theo phản xạ chữviết.
Áp dụng đúng thứ tự này giúp em không nhầm quy tắc trọng âm với quy tắc âm cuối khi đề trộn cả hai dạng.

Ví dụ mẫu

Ví dụ
Đề trộn: một câu hỏi trọng âm và một câu hỏi âm cuối liền nhau
  1. 1
    Câu 1: Mark the letter A, B, C, or D to indicate the word that differs from the other three in the position of stress: A. reality B. photography C. activity D. popularity. Câu 2: Mark the letter A, B, C, or D to indicate the word whose ending is pronounced differently: A. changes B. talks C. wants D. helps. Bẫy: học sinh làm liên tiếp hai dạng bài khác hẳn nhau mà không dừng lại xác định dạng bài trước, dễ áp nhầm quy tắc.
  2. 2

    Câu 1 hỏi trọng âm: reality, activity, popularity đều mang hậu tố -ity, nhấn âm ngay trước hậu tố (âm thứ ba). Photography mang -graphy, nhấn âm thứ hai — vị trí đếm từ đầu từ khác hẳn ba từ kia. Câu 2 hỏi âm cuối: talks, wants, helps kết thúc gốc bằng âm vô thanh, đọc đuôi /s/. Changes kết thúc gốc bằng âm xuýt /dʒ/, đọc đuôi /ɪz/.

  3. 3

    Câu 1: A, C, D cùng nhóm hậu tố -ity, nhấn âm thứ ba, bị loại. Câu 2: B, C, D cùng đọc đuôi /s/, bị loại.

  4. 4

    Câu 1: đáp án là B. photography — nhấn âm thứ hai, khác nhóm ba từ mang -ity nhấn âm thứ ba. Câu 2: đáp án là A. changes — đọc đuôi /ɪz/, khác nhóm ba từ đọc đuôi /s/.

  5. 5

    Luôn xác định dạng bài (trọng âm hay âm cuối) trước khi áp quy tắc — hai dạng bài dùng hai bộ quy tắc hoàn toàn khác nhau. Biến thể gần: đề thi thật thường xếp 2 câu trọng âm liền nhau rồi mới đến 2 câu âm cuối, hoặc xen kẽ tùy đề — luôn đọc kỹ động từ trong yêu cầu đề ("position of stress" hay "pronounced differently").

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập — đề luyện tập tổng hợp

Bẫy thường gặp

Bẫy thường gặp của đề tổng hợp: mất bình tĩnh khi đề trộn cả trọng âm và âm cuối trong cùng một đề, dẫn đến làm vội và bỏ qua bước xác định dạng bài. Luôn dành hai giây đọc kỹ động từ trong yêu cầu trước khi khoanh phương án.

Sáu quy tắc của khóa — trọng âm hai/ba âm tiết theo từ loại, hai nhóm hậu tố đối lập, ba cặp nguyên âm dễ nhầm, và hai quy tắc đuôi từ — cùng với quy trình bốn bước nhận diện dạng bài, là toàn bộ nội dung phần ngữ âm của đề thi tốt nghiệp THPT môn Tiếng Anh.

Khóa từ vựng chủ đề tiếp theo trong lộ trình lớp 12 sẽ dùng lại đúng những từ ngữ âm em vừa luyện — con người truyền cảm hứng, đô thị hóa, biến đổi khí hậu — nên phát âm chuẩn ngay từ khóa này sẽ giúp em học từ vựng nhanh và chắc hơn.