Some và any trong câu hỏi và ngoại lệ lời mời, lời đề nghị
Mục tiêu
Sau bài học này, em dùng đúng any trong câu hỏi thông thường, và nhận ra khi nào some vẫn xuất hiện trong câu hỏi vì đó là lời mời hoặc lời đề nghị.
Bài trước em đã học some cho câu khẳng định, any cho câu phủ định. Bài này thêm trường hợp thứ ba: câu hỏi, và một ngoại lệ đáng nhớ bên trong nó.
Câu hỏi khởi động
Mai hỏi bạn "Would you like some tea?" Đây rõ ràng là một câu hỏi, vậy sao không phải "any tea" như quy tắc chung? Vì không phải mọi câu hỏi đều hỏi thông tin thật sự — có những câu hỏi thực chất là một lời mời.
Any trong câu hỏi và ngoại lệ lời mời, lời đề nghị
Quy tắc chung: câu hỏi thông thường dùng any — Do you have any rice noodles? Is there any coriander left? Câu hỏi này thật sự muốn biết một thứ gì đó có tồn tại/còn lại hay không.
Ví dụ mẫu
- 1
Would you like ___ rice? Bốn phương án: some / any / many / a. Bẫy là học sinh áp máy móc quy tắc "câu hỏi luôn dùng any".
- 2
Would you like... không phải câu hỏi về sự tồn tại của rice, mà là một lời mời dùng cơm — nên rơi vào ngoại lệ, dùng some.
- 3
Any bị loại vì đây là ngoại lệ lời mời, không phải câu hỏi thông tin thông thường. Many bị loại vì rice không đếm được. A bị loại vì rice không đứng sau mạo từ a.
- 4
Would you like some rice?
- 5
Would you like... luôn là một lời mời, nên luôn đi với some, không phải any, dù đứng trong hình thức câu hỏi.
- 1
Do you have ___ lime leaves for the canh chua? Bốn phương án: some / any / much / a. Bẫy là câu này cũng nói về đồ ăn, dễ khiến học sinh nghĩ đến some như bài trước.
- 2
Do you have... là câu hỏi thật sự muốn biết lime leaves có sẵn hay không, không phải một lời mời hay đề nghị, nên theo quy tắc chung: câu hỏi dùng any.
- 3
Some bị loại vì đây không phải một lời mời/đề nghị. Much bị loại vì lime leaves đếm được số nhiều. A bị loại vì không đứng trước danh từ số nhiều.
- 4
Do you have any lime leaves for the canh chua?
- 5
Do you have...? hỏi về sự tồn tại thật sự, nên đi với any, khác hẳn Would you like...? — luôn là lời mời, đi với some.
- 1
(A) Excuse me, (B) do you have (C) some (D) chilli sauce I could borrow?
- 2
Dù mở đầu lịch sự bằng Excuse me, đây vẫn là một câu hỏi thông tin thật sự về việc có chilli sauce hay không, không phải một lời mời, nên phải dùng any.
- 3
Some ở (C) phải sửa thành any.
- 4
Excuse me, do you have any chilli sauce I could borrow?
- 5
Giọng điệu lịch sự (Excuse me, please) không tự động biến một câu hỏi thành lời mời; phải xét đúng ý định của câu.
Luyện tập có hướng dẫn
Luyện tập độc lập
Kiểm tra nhanh
Học sinh hay áp cứng quy tắc "câu hỏi luôn dùng any", quên mất ngoại lệ lời mời/đề nghị. Trước khi chọn, luôn hỏi: câu này có thật sự đang hỏi về sự tồn tại, hay đang mời/đề nghị ai đó?
Câu hỏi thông tin thật sự dùng any; câu hỏi là lời mời hoặc lời đề nghị dùng some, dù cùng mang hình thức câu hỏi.
Chương 5 học much, many, a little, a few, a lot of để nói chính xác hơn về số lượng nhiều hay ít.