Bài học

Some và any trong câu khẳng định và phủ định

Mục tiêu

Sau bài học này, em dùng đúng some trong câu khẳng định và any trong câu phủ định khi nói về nguyên liệu, với cả danh từ đếm được số nhiều và không đếm được.

Kiến thức nền cần có

Bài trước em đã phân biệt danh từ đếm được và không đếm được — nền tảng để chọn đúng lượng từ đi kèm ở bài này. Some và any đi được với cả hai loại danh từ, miễn đúng loại câu.

Câu hỏi khởi động

Phong nói "I don't have some chilli at home." Bạn của Phong sửa lại "I don't have any chilli at home." Vì sao câu phủ định lại đổi some thành any, dù nghĩa của chilli không hề thay đổi?

Some trong câu khẳng định, any trong câu phủ định

Some dùng trong câu khẳng định: We have some fresh herbs. There is some fish sauce left. Any dùng trong câu phủ định: We don't have any chilli. There isn't any sugar left. Cả hai lượng từ đều đi được với danh từ đếm được số nhiều (some eggs / any eggs) và danh từ không đếm được (some rice / any rice) — điều quyết định lựa chọn some hay any là KIỂU CÂU, không phải loại danh từ.

Tiếng Anh còn một cách phủ định khác, dùng no thay vì not any: There is no sugar left mang đúng nghĩa với There isn't any sugar left. No đứng ngay trước danh từ, thay cho cả cụm not any, và câu vẫn giữ động từ ở dạng khẳng định (is, không phải isn't). Hai cách viết đều đúng và thường thay thế được cho nhau, nhưng bài học này tập trung vào cặp some/any vì đó là cặp xuất hiện dày đặc nhất trong đề tuyển sinh 10.

Một điểm học sinh hay quên: never cũng kéo theo any, dù never không mang not rõ ràng như don't/doesn't/isn't. Nam never buys any frozen food — never tự nó đã mang nghĩa phủ định, nên any vẫn là lựa chọn đúng, không phải some.

Some còn một cách dùng khác ngoài số nhiều/không đếm được: đứng trước một danh từ đếm được SỐ ÍT để chỉ một cái nào đó không xác định rõ, gần nghĩa "một... nào đó". Let's try some new recipe today — không nói cụ thể công thức nào, chỉ biết đó là một công thức chưa từng làm. Cách dùng này khác hẳn some rice hay some eggs, nơi some chỉ một lượng không xác định của một khối chất liệu hoặc một nhóm nhiều món. Trong bài thi, cách dùng phổ biến nhất vẫn là some/any đi với danh từ số nhiều hoặc không đếm được, nên đừng để cách dùng mở rộng này làm rối quy tắc chính.

Cùng một danh từ có thể đi với cả some lẫn any, tùy câu khẳng định hay phủ định.

Ví dụ mẫu

Ví dụ

Chọn đúng lượng từ trong câu khẳng định

1
We have ___ eggs for the bánh xèo batter. Bốn phương án: some / any / much / a. Bẫy là any trông cũng quen thuộc với danh từ số nhiều.
2
Câu này là câu khẳng định (have, không có not), và eggs là danh từ đếm được số nhiều, nên cần some.
3
Any bị loại vì đây là câu khẳng định, không phải phủ định hay câu hỏi. Much bị loại vì eggs đếm được, much chỉ đi với danh từ không đếm được. A bị loại vì không đứng được trước danh từ số nhiều eggs.
4
We have some eggs for the bánh xèo batter.
5
Câu khẳng định về nguyên liệu, dù đếm được hay không đếm được, đều dùng some — hỏi lại loại câu trước khi chọn any.

Ví dụ

Chọn đúng lượng từ trong câu phủ định

1
There isn't ___ fish sauce left. Bốn phương án: some / any / many / a. Bẫy là some trông vẫn tự nhiên vì học sinh nhớ nó đi với danh từ không đếm được.
2
Isn't là dạng phủ định, và fish sauce là danh từ không đếm được, nên lượng từ cần dùng là any, đúng quy tắc some-khẳng định/any-phủ định.
3
Some bị loại vì đây là câu phủ định. Many bị loại vì fish sauce không đếm được, many chỉ đi với danh từ đếm được số nhiều. A bị loại vì fish sauce không đứng sau mạo từ a.
4
There isn't any fish sauce left.
5
Câu phủ định về nguyên liệu luôn dùng any, bất kể danh từ đếm được hay không đếm được.

Ví dụ

Tìm phần sai khi dùng some trong câu phủ định

1
(A) Lan says (B) she doesn't have (C) some chilli, so (D) she can't make the dipping sauce hot enough.
2
Doesn't have là dạng phủ định, nên lượng từ đi kèm phải là any, không phải some.
3
Some chilli ở (C) phải sửa thành any chilli.
4
Lan says she doesn't have any chilli, so she can't make the dipping sauce hot enough.
5
Nhìn thấy don't/doesn't/isn't/aren't trong câu, lượng từ đi kèm gần như luôn phải là any.

Luyện tập có hướng dẫn

Luyện tập độc lập

Kiểm tra nhanh

Lỗi thường gặp

Học sinh hay giữ nguyên some trong câu phủ định (don't have some) vì quen mặt chữ đó với danh từ không đếm được. Some chỉ đúng khi câu là khẳng định, hoặc khi câu hỏi là lời mời/đề nghị — điều em sẽ học ở bài sau.

Some xuất hiện trong câu khẳng định, any xuất hiện trong câu phủ định; cả hai đều đi được với danh từ đếm được số nhiều và không đếm được, chỉ khác nhau ở kiểu câu.

Phần tiếp theo học any trong câu hỏi thông thường, và một ngoại lệ quan trọng: some vẫn xuất hiện trong câu hỏi khi đó là lời mời hoặc lời đề nghị.