Chiến lược nghe/đọc hiểu ý kiến và thái độ
Mục tiêu
Sau bài học này, em áp dụng đúng chiến lược xác định ý kiến (opinion) và thái độ (attitude) trong một đoạn hội thoại, phân biệt được câu nêu ý kiến với câu nêu sự việc khách quan, và nhận diện thái độ của người nói dù không được nêu trực tiếp.
Không có file âm thanh cho bài học này. Em sẽ luyện kỹ năng nghe hiểu qua văn bản transcript — đúng nội dung một đoạn hội thoại nếu được ghi âm — và áp dụng cùng một chiến lược mà em sẽ dùng khi nghe thật trong phòng thi.
Câu hỏi khởi động
Hai bạn Lan và Minh tranh luận về việc học thêm có thực sự giúp giảm áp lực hay không. Trong lúc nói chuyện, cả hai vừa kể sự việc đã xảy ra, vừa nêu quan điểm cá nhân. Làm sao phân biệt đâu là sự việc, đâu là ý kiến, và đâu là thái độ của từng người?
Tín hiệu ý kiến và thái độ
Ý kiến cá nhân thường đi kèm những cụm tín hiệu cố định: I think, in my opinion, personally, I believe, I'd say, I'm not sure that. Những cụm này báo trước rằng phần tiếp theo là quan điểm riêng, có thể đúng hoặc sai, khác với một sự việc khách quan có thể kiểm chứng.
Một mẹo nhỏ nhưng quan trọng: khi câu nói chứa although hoặc but, ý kiến thật của người nói gần như luôn nằm ở phần sau liên từ nhượng bộ đó, chứ không phải phần trước. Ví dụ 'The class is useful, but I don't think I need it every week' — quan điểm thật của người nói là vế sau but, không phải vế khen ngợi ở đầu câu.
- 1
Đề bài: What is Lan's opinion about extra classes? Bẫy: chọn một phương án phóng đại hoặc gán ý kiến của Lan cho Minh.
- 2
Tín hiệu ý kiến của Lan nằm ở câu: 'personally I don't think every extra class is actually necessary.'
- 3(a) She thinks not every extra class is necessary — đúng, khớp trực tiếp với lời của Lan. (b) She thinks extra classes never help anyone — loại vì phóng đại so với câu gốc, Lan chỉ nói 'not every', không phải 'never'. (c) She thinks Minh should stop attending the class — loại vì đây là suy diễn không có trong lời của Lan. (d) She thinks the form teacher is wrong about the class — loại vì Lan không hề nhận xét về cô chủ nhiệm.
- 4
She thinks not every extra class is necessary.
- 5
Luôn khớp đúng câu tín hiệu ý kiến với đúng người nói, và không phóng đại mức độ so với từ ngữ gốc (not every khác hẳn never).
- 1
Đề bài: How does Minh feel about the extra class at the start of the conversation? Bẫy: chọn một thái độ trái ngược hoặc không có căn cứ trong lời nói của Minh.
- 2
Minh nói: 'to be honest, I feel quite reluctant about it... almost no time to rest.' Đây là bằng chứng trực tiếp cho thái độ của Minh.
- 3
(a) reluctant — đúng, khớp trực tiếp với từ Minh dùng. (b) excited — loại vì trái ngược hoàn toàn với reluctant. (c) confident — loại vì không có bằng chứng nào trong lời của Minh thể hiện sự tự tin. (d) indifferent — loại vì reluctant thể hiện thái độ miễn cưỡng có cảm xúc rõ ràng, không phải thờ ơ.
- 4
reluctant
- 5
Khi câu hỏi hỏi về thái độ, tìm chính xác từ hoặc cụm từ người nói dùng để miêu tả cảm giác của họ, đừng suy diễn thêm.
Một câu được nói ra không tự động là ý kiến, và việc dùng đại từ 'I' cũng không quyết định điều đó. 'I've already signed up' là một sự việc đã xảy ra, có thể kiểm chứng; chỉ những câu mang tín hiệu như personally, I think mới là ý kiến cá nhân.
Luyện tập có hướng dẫn
Luyện tập độc lập
Kiểm tra nhanh
Ghi nhớ
Ý kiến đi kèm tín hiệu như personally/I think; sự việc là điều có thể kiểm chứng. Thái độ thường phải suy ra từ chính từ ngữ người nói dùng, không phải đoán mò.
Bài cuối cùng của khóa học sẽ tổng hợp toàn bộ ngữ pháp và từ vựng đã học vào các dạng bài đúng định dạng đề tuyển sinh 10: cloze, nhận diện lỗi sai, biến đổi câu và đọc hiểu.