Đây là bản xem thử. Bản đầy đủ trên app có thêm bài tập, AI chấm điểm tức thì và biểu đồ theo dõi tiến độ học.
Bài học
Bài 2: Luyện tập tổng hợp các dạng toán tìm x
Bạn Sao và mèo Mun đang chơi trốn tìm trong vườn.
Chợt Sao reo lên: "Mun ơi, tớ có một câu đố."
"Tớ giấu một số viên bi trong chiếc hộp này. Tớ lấy ra 12 viên thì còn lại 20 viên. Đố Mun biết ban đầu có bao nhiêu viên?"
Cùng ôn lại cách tìm thành phần chưa biết
Để giúp Mun giải câu đố của Sao, chúng mình hãy cùng ôn lại cách tìm thành phần chưa biết trong các phép tính nhé.
Những kiến thức này các em đã học ở lớp 3 rồi, nhưng việc nhắc lại sẽ giúp chúng ta giải toán nhanh và chính xác hơn.
Tìm số hạng trong phép cộngMuốn tìm một số hạng chưa biết, ta lấy tổng trừ đi số hạng đã biết.
Ví dụ: Tìm $x$ trong phép tính $x + 15 = 40$.
$x$ là một số hạng.
Ta lấy tổng là 40 trừ đi số hạng đã biết là 15.
$x = 40 - 15$
$x = 25$
Tìm số bị trừ hoặc số trừ trong phép trừCó hai trường hợp em cần nhớ:
1. Muốn tìm số bị trừ, ta lấy hiệu cộng với số trừ. Ví dụ: $x - 10 = 25$, ta có $x = 25 + 10$, vậy $x = 35$.
2. Muốn tìm số trừ, ta lấy số bị trừ trừ đi hiệu. Ví dụ: $50 - x = 30$, ta có $x = 50 - 30$, vậy $x = 20$.
Tìm thừa số trong phép nhânMuốn tìm một thừa số chưa biết, ta lấy tích chia cho thừa số đã biết.
Ví dụ: Tìm $x$ trong phép tính $x \times 5 = 45$.
$x$ là một thừa số.
Ta lấy tích là 45 chia cho thừa số đã biết là 5.
$x = 45 : 5$
$x = 9$
Tìm số bị chia hoặc số chia trong phép chiaTương tự phép trừ, phép chia cũng có hai trường hợp:
1. Muốn tìm số bị chia, ta lấy thương nhân với số chia. Ví dụ: $x : 4 = 8$, ta có $x = 8 \times 4$, vậy $x = 32$.
2. Muốn tìm số chia, ta lấy số bị chia chia cho thương. Ví dụ: $60 : x = 6$, ta có $x = 60 : 6$, vậy $x = 10$.
Giải bài toán phức tạp hơn
Bây giờ, hãy thử sức với những bài toán tìm $x$ có nhiều phép tính hơn. Đừng lo, chúng ta sẽ đi từng bước một.
Ví dụ
Ví dụ 1: Tìm x trong biểu thức có dấu ngoặc
1
Tìm $x$, biết: $(x + 50) : 3 = 120$
2
Trong bài này, ta hãy coi cả cụm trong ngoặc $(x + 50)$ là một số bị chia chưa biết.
Bài toán trở thành: (số bị chia) $: 3 = 120$.
Muốn tìm số bị chia, ta lấy thương nhân với số chia.
$x + 50 = 120 \times 3$
$x + 50 = 360$
Bây giờ bài toán đã quen thuộc rồi. Ta tìm số hạng $x$ chưa biết.
$x = 360 - 50$
$x = 310$
3
Ta thay $x = 310$ vào biểu thức ban đầu.
$(310 + 50) : 3 = 360 : 3 = 120$.
Kết quả đúng với đề bài. Vậy $x=310$ là đáp án chính xác.
4
Khi giải toán tìm x có nhiều phép tính, ta thực hiện ngược lại với thứ tự thực hiện phép tính thông thường.
Luôn giải quyết các phép tính bên ngoài trước để tìm giá trị của cụm chứa x.
Vận dụng vào bài toán có lời văn
Bây giờ, chúng ta hãy quay lại câu đố của bạn Sao ở đầu bài và các bài toán tương tự nhé.
Ví dụ
Ví dụ 2: Giải câu đố của Sao
1
Sao giấu một số viên bi trong hộp. Sau khi Sao lấy ra 12 viên thì trong hộp còn lại 20 viên. Hỏi lúc đầu trong hộp có bao nhiêu viên bi?
2
Đầu tiên, ta cần xác định đâu là số chưa biết.
Số bi ban đầu trong hộp là số ta cần tìm. Hãy gọi số đó là $x$.
Khi Sao lấy ra 12 viên, nghĩa là ta thực hiện phép trừ: $x - 12$.
Số bi còn lại là 20 viên, đây chính là kết quả của phép trừ.
Vậy ta có phép tính: $x - 12 = 20$.
Trong phép tính này, $x$ là số bị trừ.
Muốn tìm số bị trừ, ta lấy hiệu cộng với số trừ.
$x = 20 + 12$
$x = 32$
Trả lời: Lúc đầu trong hộp có 32 viên bi.
3
Đọc kĩ đề bài, xác định phép tính phù hợp và đâu là thành phần chưa biết.
Bẫy vui của Mun
Khi gặp bài toán $100 - x = 45$, Mun vội vàng tính $x = 100 + 45 = 145$. Mun đã nhầm lẫn giữa cách tìm số trừ và tìm số bị trừ rồi. Trong phép tính này, $x$ là số trừ. Muốn tìm số trừ, ta phải lấy số bị trừ trừ đi hiệu. Cách làm đúng là $x = 100 - 45 = 55$. Em hãy cẩn thận nhé.
Chinh phục thử thách cuối cùng
Em đã làm rất tốt khi ôn lại các quy tắc và áp dụng chúng vào giải toán. Em đã sẵn sàng cho thử thách cuối cùng chưa nào?
Hôm nay em đã luyện tập rất chăm chỉ. Em đã có thể giải được nhiều dạng toán tìm $x$ khác nhau rồi đấy.
Lần tới, Sao và Mun sẽ cùng em khám phá về "Tỉ số". Thú vị lắm đó.
Muốn tìm một số hạng chưa biết, ta lấy tổng trừ đi số hạng đã biết.
Ví dụ: Tìm x trong phép tính x+15=40. x là một số hạng.
Ta lấy tổng là 40 trừ đi số hạng đã biết là 15. x=40−15 x=25
Có hai trường hợp em cần nhớ:
Muốn tìm số bị trừ, ta lấy hiệu cộng với số trừ. Ví dụ: x−10=25, ta có x=25+10, vậy x=35.
Muốn tìm số trừ, ta lấy số bị trừ trừ đi hiệu. Ví dụ: 50−x=30, ta có x=50−30, vậy x=20.
Muốn tìm một thừa số chưa biết, ta lấy tích chia cho thừa số đã biết.
Ví dụ: Tìm x trong phép tính x×5=45. x là một thừa số.
Ta lấy tích là 45 chia cho thừa số đã biết là 5. x=45:5 x=9
Tương tự phép trừ, phép chia cũng có hai trường hợp:
Muốn tìm số bị chia, ta lấy thương nhân với số chia. Ví dụ: x:4=8, ta có x=8×4, vậy x=32.
Muốn tìm số chia, ta lấy số bị chia chia cho thương. Ví dụ: 60:x=6, ta có x=60:6, vậy x=10.
Tìm x, biết: (x+50):3=120
Trong bài này, ta hãy coi cả cụm trong ngoặc (x+50) là một số bị chia chưa biết.
Bài toán trở thành: (số bị chia) :3=120.
Muốn tìm số bị chia, ta lấy thương nhân với số chia. x+50=120×3 x+50=360
Bây giờ bài toán đã quen thuộc rồi. Ta tìm số hạng x chưa biết. x=360−50 x=310
Ta thay x=310 vào biểu thức ban đầu. (310+50):3=360:3=120.
Kết quả đúng với đề bài. Vậy x=310 là đáp án chính xác.
Đầu tiên, ta cần xác định đâu là số chưa biết.
Số bi ban đầu trong hộp là số ta cần tìm. Hãy gọi số đó là x.
Khi Sao lấy ra 12 viên, nghĩa là ta thực hiện phép trừ: x−12.
Số bi còn lại là 20 viên, đây chính là kết quả của phép trừ.
Vậy ta có phép tính: x−12=20.
Trong phép tính này, x là số bị trừ.
Muốn tìm số bị trừ, ta lấy hiệu cộng với số trừ. x=20+12 x=32
Trả lời: Lúc đầu trong hộp có 32 viên bi.
Khi gặp bài toán 100−x=45, Mun vội vàng tính x=100+45=145. Mun đã nhầm lẫn giữa cách tìm số trừ và tìm số bị trừ rồi. Trong phép tính này, x là số trừ. Muốn tìm số trừ, ta phải lấy số bị trừ trừ đi hiệu. Cách làm đúng là x=100−45=55. Em hãy cẩn thận nhé.