Bài học

Bài 1: Tìm số hạng chưa biết

Bạn Sao và mèo Mun đang chơi trong bếp.
Mẹ vừa mua về một túi kẹo 10 viên.
Sao đếm đi đếm lại trên bàn chỉ có 7 viên.
"Mun ơi, mấy viên kẹo biến đi đâu rồi?" - Sao lo lắng hỏi.

Mèo Mun chớp mắt, giấu hai tay sau lưng.
Chắc chắn là Mun đã giấu đi vài viên kẹo rồi.
Làm thế nào để biết chính xác số kẹo Mun đã giấu nhỉ?

Cùng Sao tìm kẹo nào!

Chúng ta có tổng cộng 10 viên kẹo.
Trên bàn có 7 viên.
Số kẹo Mun giấu đi là một số chưa biết.
Ta có phép tính: $7 + \text{số kẹo bị giấu} = 10$ .

Chúng ta có tổng cộng 10 viên kẹo. Trên bàn có 7 viên. Số kẹo Mun giấu đi là một số chưa biết. Ta có phép tính: $7 + \text{số kẹo bị giấu} = 10$.

Túi kẹo có 10 viên, nhưng Sao chỉ thấy 7 viên.

Trong phép cộng $7 + 3 = 10$ , các con số có tên gọi riêng đấy.
Em còn nhớ không nào? Cùng ôn lại nhé.

Trong phép cộng $7 + 3 = 10$, các con số có tên gọi riêng đấy. Em còn nhớ không nào? Cùng ôn lại nhé.

Số hạngLà các số được cộng với nhau. Trong ví dụ trên, 7 và 3 là các số hạng.

TổngLà kết quả của phép cộng. Trong ví dụ trên, 10 là tổng.

Bạn Sao mách nhỏ

Để tìm một số hạng chưa biết, em chỉ cần lấy tổng trừ đi số hạng đã biết.
Ví dụ: để tìm số kẹo Mun giấu, ta lấy $10 - 7 = 3$ . Vậy là Mun đã giấu 3 viên kẹo.

Để tìm một số hạng chưa biết, em chỉ cần lấy tổng trừ đi số hạng đã biết. Ví dụ: để tìm số kẹo Mun giấu, ta lấy $10 - 7 = 3$. Vậy là Mun đã giấu 3 viên kẹo.

Giải toán cùng mèo Mun

Bây giờ, chúng mình hãy cùng áp dụng quy tắc này để giải các bài toán tìm thành phần chưa biết nhé. Dạng bài này rất quen thuộc, các em sẽ gặp thường xuyên đó.

Ví dụ

Ví dụ 1: Tìm x

1
Tìm $x$ , biết: $x + 35 = 80$ .
Tìm $x$, biết: $x + 35 = 80$.
2
Trong phép tính này:
- $x$ là số hạng chưa biết.
- 35 là số hạng đã biết.
- 80 là tổng.
  Để tìm số hạng $x$ , chúng ta sẽ áp dụng quy tắc vừa học.
  Ta lấy tổng (80) trừ đi số hạng đã biết (35).
  $x = 80 - 35$
  $x = 45$
  Vậy giá trị cần tìm của $x$ là 45.
Trong phép tính này: - $x$ là số hạng chưa biết. - 35 là số hạng đã biết. - 80 là tổng. Để tìm số hạng $x$, chúng ta sẽ áp dụng quy tắc vừa học. Ta lấy tổng (80) trừ đi số hạng đã biết (35). $x = 80 - 35$ $x = 45$ Vậy giá trị cần tìm của $x$ là 45.
3
Để chắc chắn kết quả đúng, em có thể thay $x=45$ vào phép tính ban đầu.
Ta có: $45 + 35 = 80$ .
Phép tính này đúng, vậy kết quả $x = 45$ là chính xác.
Để chắc chắn kết quả đúng, em có thể thay $x=45$ vào phép tính ban đầu. Ta có: $45 + 35 = 80$. Phép tính này đúng, vậy kết quả $x = 45$ là chính xác.
4
Muốn tìm số hạng chưa biết, ta lấy tổng trừ đi số hạng đã biết.

Vận dụng vào bài toán thực tế

Cách tìm số hạng này còn giúp chúng ta giải quyết nhiều bài toán trong cuộc sống nữa. Cùng xem thử một tình huống nhé.

Ví dụ

Ví dụ 2: Bài toán có lời văn

1
Một đàn gà có tất cả 50 con. Trong đó có 28 con gà mái, còn lại là gà trống. Hỏi đàn gà có bao nhiêu con gà trống?
2
Đầu tiên, chúng ta cần phân tích đề bài.
- Tổng số gà trong đàn là 50 con. Đây chính là "tổng" trong phép cộng.
- Số gà mái là 28 con. Đây là một "số hạng" đã biết.
- Số gà trống là số chưa biết. Đây là "số hạng" chúng ta cần tìm.
  Ta có thể viết phép tính tương ứng: $28 + \text{số gà trống} = 50$ .
  Bây giờ, bài toán đã trở về dạng tìm số hạng chưa biết rất quen thuộc.
Bài giải
Số con gà trống trong đàn là:
$50 - 28 = 22$ (con)
Đáp số: 22 con gà trống.
Đầu tiên, chúng ta cần phân tích đề bài. - Tổng số gà trong đàn là 50 con. Đây chính là "tổng" trong phép cộng. - Số gà mái là 28 con. Đây là một "số hạng" đã biết. - Số gà trống là số chưa biết. Đây là "số hạng" chúng ta cần tìm. Ta có thể viết phép tính tương ứng: $28 + \text{số gà trống} = 50$. Bây giờ, bài toán đã trở về dạng tìm số hạng chưa biết rất quen thuộc. **Bài giải** Số con gà trống trong đàn là: $50 - 28 = 22$ (con) Đáp số: 22 con gà trống.
3
Đọc kĩ đề bài giúp em xác định đúng đâu là tổng, đâu là các số hạng.

Coi chừng sập bẫy nhé.

Mèo Mun đang giải bài $x + 15 = 60$ . Mun vội vàng tính $60 + 15 = 75$ . Mun làm sai ở đâu nhỉ?
À, Mun đã nhầm rồi. Đây là phép cộng, để tìm số hạng chưa biết, chúng ta phải làm phép trừ chứ không phải phép cộng. Phép tính đúng phải là $x = 60 - 15$ . Em hãy cẩn thận để không nhầm lẫn như Mun nhé.

Mèo Mun đang giải bài $x + 15 = 60$. Mun vội vàng tính $60 + 15 = 75$. Mun làm sai ở đâu nhỉ? À, Mun đã nhầm rồi. Đây là phép cộng, để tìm số hạng chưa biết, chúng ta phải làm phép trừ chứ không phải phép cộng. Phép tính đúng phải là $x = 60 - 15$. Em hãy cẩn thận để không nhầm lẫn như Mun nhé.

Chiến thắng!

Em giỏi quá. Em đã nắm vững cách tìm một số hạng chưa biết trong phép cộng rồi.
Giờ thì không bài toán nào làm khó được em nữa.

Bài học của chúng ta hôm nay kết thúc rồi.
Ở bài học sau, Sao và Mun sẽ cùng em khám phá cách tìm số bị trừ. Em nhớ đón xem nhé.