Mạo từ và giới từ cố định trong đoạn văn
Mục tiêu
Sau bài học này, em chọn đúng mạo từ (a/an/the/không mạo từ) dựa vào việc một danh từ được nhắc lần đầu hay đã được nhắc trước đó, và chọn đúng giới từ cố định đi theo một tính từ hoặc động từ nhất định (responsible for, aware of, pay for).
Hai bài trước em đã học từ nối và collocation. Mạo từ và giới từ cố định là hai dạng chỗ trống "nhỏ" nhưng xuất hiện thường xuyên nhất trong đề thi, và dễ bị bỏ qua vì học sinh nghĩ mạo từ "không quan trọng bằng" từ vựng.
Quy tắc chọn mạo từ
Giới từ cố định thì không thể suy luận bằng quy tắc, mà phải nhớ theo từng cặp tính từ/động từ + giới từ: responsible for, aware of, interested in, pay for, contribute to, concerned about. Bốn phương án trong đề thi thường là bốn giới từ khác nhau, và chỉ một giới từ tạo thành cặp cố định đúng với từ đứng trước nó.
Ví dụ đơn giản
- 1
Factories are often blamed ______ a large share of urban air pollution. A. for B. of C. with D. about. Bẫy ở câu này là giới từ cố định, không phải mạo từ, nhưng cùng dạng bài với việc chọn đúng từ chức năng nhỏ đi cùng một từ khác.
- 2
Cụm cố định là "blame someone for something", bị động "be blamed for something". Giới từ theo sau blame luôn là for, không đổi theo tân ngữ.
- 3
Loại of, with, about vì không tạo thành cụm cố định với blame; chỉ for là giới từ được quy định sẵn cho động từ này.
- 4
A. for — "factories are often blamed for a large share of urban air pollution".
- 5
Các động từ/tính từ diễn tả trách nhiệm hoặc nguyên nhân thường đi với for: responsible for, blame someone for, be famous for. Học theo nhóm nghĩa như vậy dễ nhớ hơn học từng từ riêng lẻ.
Đoạn văn: Chính sách khí hậu
- 1
"take ___ active role" — active bắt đầu bằng nguyên âm /æ/, nên cần "an". Loại a vì gây sai lệch âm (a active nghe cứng, sai quy tắc). Loại the vì đây là lần đầu nhắc đến "an active role", chưa xác định cụ thể vai trò nào. Loại no article vì "role" là danh từ số ít đếm được, luôn cần mạo từ. Vậy đáp án đúng là B. an.
- 2
Cụm cố định là "responsible for". Loại of, about, with vì không tạo thành cặp cố định với responsible. Vậy đáp án đúng là A. for.
- 3
Cụm cố định là "aware of". Loại about vì tuy nghe hợp lý trong văn nói thân mật, cụm chuẩn được kiểm tra trong đề thi là "aware of". Loại for và with vì không tạo thành cặp cố định với aware. Vậy đáp án đúng là A. of.
- 4
Cụm cố định là "pay for". Loại of và about vì không tạo thành cặp cố định với pay theo cách này. Loại to vì "pay to" chỉ dùng trước một người nhận hoặc một động từ nguyên mẫu, không dùng trước danh từ chỉ thứ phải trả tiền cho. Vậy đáp án đúng là A. for.
- 5Danh từ "tax" đã được nhắc đến ở câu trước ("a carbon tax"), đây là lần nhắc lại thứ hai, người đọc đã biết rõ đang nói về loại thuế nào — cần mạo từ xác định. Loại a vì sẽ hiểu nhầm là một loại thuế khác, chưa xác định. Loại an vì tax bắt đầu bằng phụ âm /t/, không hợp quy tắc âm. Loại no article vì tax ở đây là danh từ số ít đếm được, cụ thể, cần mạo từ. Vậy đáp án đúng là C. the.
- 6
So sánh chỗ trống (1) và (5): cùng là mạo từ nhưng (1) là lần đầu nhắc đến (an), còn (5) là lần nhắc lại một điều đã biết (the). Đây là bẫy mạo từ phổ biến nhất: cùng một danh từ, hai lần xuất hiện trong đoạn văn có thể cần hai mạo từ khác nhau.
Lỗi thường gặp
Học sinh thường chọn mạo từ chỉ dựa vào việc danh từ số ít hay số nhiều, mà quên kiểm tra xem danh từ đó đã được nhắc đến trước đó trong đoạn văn hay chưa. Cùng một danh từ có thể cần "a" ở lần nhắc đầu tiên và "the" ở những lần nhắc lại sau đó trong cùng một đoạn văn.
Tóm tắt
Mạo từ phụ thuộc vào việc danh từ được nhắc lần đầu (a/an) hay đã được nhắc trước đó (the), không chỉ phụ thuộc vào số ít hay số nhiều. Giới từ cố định phải học theo từng cặp tính từ/động từ nhất định (responsible for, aware of, interested in, contribute to) và không thể suy luận bằng quy tắc chung.
Bài tiếp theo học một dạng ngữ pháp khác: đại từ quan hệ và lượng từ.