Luyện đề viết lại câu giữ nguyên nghĩa theo dạng đề thi
Sau bài học này, em chọn đúng câu viết lại giữ nguyên nghĩa cho các cấu trúc trọng tâm lớp 12 — bị động kép, mệnh đề rút gọn, điều kiện hỗn hợp, đảo ngữ, so...that/too...to, kết hợp câu bằng mệnh đề quan hệ — trong đúng khuôn dạng bốn phương án của đề thi.
Bài này ôn lại Khóa 9 (viết lại câu giữ nguyên nghĩa, kết hợp câu) cùng các cấu trúc của Khóa 5 và Khóa 6 (bị động, tường thuật, mệnh đề rút gọn, điều kiện hỗn hợp, đảo ngữ) — lần này ở dạng bốn phương án MCQ thay vì tự viết lại từ đầu.
Viết lại câu MCQ khác gì với tự viết lại
Kết hợp câu bằng mệnh đề quan hệ đúng dấu câu
- 1
Choose the sentence closest in meaning: 'The company launched a new app last year. The app has become extremely popular among teenagers.' Bẫy là học sinh quen dùng 'that' cho mọi mệnh đề quan hệ, quên kiểm tra xem mệnh đề này có dấu phẩy phía trước hay không.
- 2
'A new app' trong câu đầu đã được xác định đầy đủ (một ứng dụng cụ thể công ty ra mắt năm ngoái), nên mệnh đề nói thêm về nó ở câu sau là mệnh đề KHÔNG XÁC ĐỊNH — cần dấu phẩy và chỉ dùng which.
- 3Loại phương án thiếu dấu phẩy trước 'which' vì khiến mệnh đề đọc như đang xác định lại 'app nào', trong khi câu gốc đã xác định rõ ứng dụng đó từ trước. Loại phương án dùng 'that' sau dấu phẩy vì 'that' không bao giờ đứng sau dấu phẩy trong mệnh đề không xác định. Loại phương án chỉ nối hai mệnh đề bằng dấu phẩy không kèm đại từ quan hệ vì đây là lỗi câu chạy (comma splice), không phải một câu phức hợp lệ.
- 4
'The company launched a new app last year, which has become extremely popular among teenagers.'
- 5
Hỏi bản thân một câu trước khi chọn dấu phẩy: nếu bỏ mệnh đề quan hệ đi, câu chính còn đủ nghĩa và đủ rõ ràng không. Nếu còn đủ, đó là mệnh đề không xác định, cần dấu phẩy và which/who; nếu thiếu mệnh đề thì câu không còn xác định được đối tượng, đó là mệnh đề xác định, không cần dấu phẩy và có thể dùng that.
Hình dạng của một câu bị động kép và một câu đảo ngữ
Hai cấu trúc học sinh hay sai nhất khi viết lại câu là bị động kép trong tường thuật và đảo ngữ sau trạng từ phủ định. Cả hai đều có một đặc điểm chung: phần đầu câu đổi vị trí ngữ pháp so với câu gốc, và chỉ cần sai một mắt xích nhỏ — thiếu trợ động từ đảo, hay chọn sai thời của to-infinitive — là cả câu sai nghĩa.
- 1
Choose the sentence closest in meaning: 'Nam didn't study hard at school, so he doesn't have a well-paid job now.' Bẫy nằm ở hai mốc thời gian khác nhau trong câu gốc — 'ở trường' (quá khứ) và 'now' (hiện tại).
- 2
Nguyên nhân đã qua cần quá khứ hoàn thành trong mệnh đề if; kết quả đang tiếp diễn ở hiện tại cần would + V nguyên mẫu trong mệnh đề chính — đúng khuôn điều kiện hỗn hợp.
- 3
Loại 'If Nam studied hard..., he would have...' vì quá khứ đơn không khớp với sự kiện cụ thể 'ở trường'. Loại 'If Nam had studied..., he would have had...' vì 'would have had' là kết quả quá khứ, mâu thuẫn với 'now'. Loại 'If Nam had studied..., he will have...' vì 'will' không tương thích với điều kiện không có thật.
- 4
'If Nam had studied hard at school, he would have a well-paid job now.'
- 5
Luôn kiểm tra mốc thời gian ở cả hai vế trước khi chọn thì — nếu câu gốc có hai mốc khác nhau, câu viết lại gần như chắc chắn là điều kiện hỗn hợp, không phải điều kiện loại 2 hay loại 3 thuần túy.
- 1
Choose the sentence closest in meaning: 'The train had just left the station when the power failed.' Bẫy nằm ở việc câu gốc dùng quá khứ hoàn thành, dễ khiến học sinh giữ nguyên 'had' mà quên đảo trợ động từ khi thêm 'No sooner'.
- 2
Cấu trúc 'No sooner + had + S + V3 + than + S + V (quá khứ đơn)' diễn tả hai hành động nối tiếp gần như ngay lập tức — đúng với 'vừa rời ga thì mất điện'.
- 3Loại 'No sooner the train had left...' vì không đảo trợ động từ lên trước chủ ngữ sau 'No sooner'. Loại 'No sooner did the train leave...' vì dùng 'did...leave' thay vì 'had left', làm mất trình tự trước – sau mà quá khứ hoàn thành gốc thể hiện. Loại 'No sooner had the train left... when...' vì 'No sooner' phải đi cùng 'than', không phải 'when'.
- 4
'No sooner had the train left the station than the power failed.'
- 5
Ghi nhớ cặp cố định: No sooner...than, Hardly...when/before, Scarcely...when/before — mỗi trạng từ đầu câu này chỉ đi cùng đúng một liên từ, sai liên từ là sai toàn bộ khuôn câu.
Lỗi hay gặp nhất khi làm MCQ viết lại câu: chọn phương án nghe 'quen tai' nhất mà không kiểm tra kỹ trợ động từ có được đảo đúng hay không, hoặc thời của to-infinitive có khớp với mốc thời gian thật của hành động hay không.
Sáu câu vừa luyện trải đều bị động kép, mệnh đề rút gọn, so...that/too...to, mệnh đề quan hệ, điều kiện hỗn hợp, và đảo ngữ — đúng dải cấu trúc mà đề thi kiểm tra ở phần viết lại câu. Bài sau chuyển sang nhận diện lỗi sai, một kỹ năng gần với viết lại câu nhưng đi ngược chiều: thay vì tạo câu đúng, em tìm ra chỗ sai trong một câu đã cho.
Ở nhận diện lỗi sai, mỗi câu chỉ có đúng một lỗi — ba phần còn lại luôn đúng ngữ pháp, nên việc của em là tìm đúng một điểm gãy, không phải đánh giá cả câu.