Bài học

Động từ tường thuật + tân ngữ + to-V và + giới từ

Mục tiêu

Sau bài học này, em dùng đúng các động từ tường thuật cần tân ngữ trước to-V (advise, warn, remind, encourage, order, invite) và các động từ cần giới từ cố định trước tân ngữ (accuse...of, blame...for, apologize...for, thank...for, congratulate...on).

Kiến thức nền cần có

Bài trước đã dạy nhóm động từ + V-ing không qua tân ngữ. Bài này thêm hai nhóm cần tân ngữ, nên khi tường thuật em phải xác định đúng ai là người nhận hành động trước khi chọn giới từ hay to-V.

Câu hỏi khởi động

'You should see a doctor,' the teacher told Quang, người thấy Quang ho suốt buổi học. Câu lời khuyên này có tân ngữ rõ ràng là Quang, khác hẳn suggest ở bài trước vốn không cần tân ngữ. Nếu tường thuật bằng suggest, câu sẽ sai vì suggest không đi với tân ngữ trước to-V. Đúng động từ cho ngữ cảnh này là advise: the teacher advised Quang to see a doctor.

Nhóm động từ + tân ngữ + to-V

Advise, warn, remind, encourage, order, invite đều cần một tân ngữ đứng ngay sau, rồi mới đến to-V: verb + O + to-V. Advised Quang to see a doctor, warned us not to be late, reminded her to bring the ticket. Phủ định của nhóm này đặt not trước to: warned us not to be late, không phải warned us to not be late.

Nhóm động từ + tân ngữ + giới từ cố định

Accuse, blame, apologize, thank, congratulate đều cần một giới từ cố định đứng giữa tân ngữ và phần còn lại của câu, và phần đó là V-ing hoặc danh từ, không phải to-V: accuse somebody of doing something, blame somebody for something, apologize to somebody for something, thank somebody for something, congratulate somebody on something. Sai giới từ ở nhóm này là lỗi hay gặp nhất trong bài viết lại câu.

Không có quy tắc chung nào giải thích tại sao accuse đi với of còn blame đi với for -- đây thuần túy là collocation cố định của từng động từ, cần học thuộc theo từng cặp verb-preposition, giống như cách học interested in, good at đã quen thuộc từ các lớp dưới. Cách học hiệu quả nhất là gắn mỗi động từ với đúng một câu ví dụ quen thuộc, để khi cần dùng, học sinh nhớ ngay cả cụm chứ không nhớ rời rạc từng từ.

Một số động từ trong nhóm này còn phân biệt theo nghĩa formal và informal: order + O + to-V (formal, ra lệnh) nghiêm khắc hơn ask + O + to-V (yêu cầu nhẹ nhàng hơn), dù cùng cấu trúc. Khi làm bài chọn câu gần nghĩa, đúng cấu trúc thôi là chưa đủ -- sắc thái của động từ được chọn cũng phải khớp, nếu không câu viết lại sẽ đổi hẳn giọng điệu so với câu gốc.

Encourage đáng chú ý riêng vì thường đi cùng một lời động viên tích cực, khác với warn (cảnh báo) hay order (ra lệnh) vốn mang sắc thái nghiêm khắc hơn: the coach encouraged the team to keep trying despite the defeat (huấn luyện viên động viên đội tiếp tục cố gắng dù thua trận). Cùng một khuôn O + to-V, nhưng chọn đúng động từ trong số advise/warn/remind/encourage/order/invite còn phụ thuộc vào ngữ cảnh của câu gốc là một lời khuyên, một cảnh báo, một lời nhắc, một lời động viên, một mệnh lệnh, hay một lời mời.

Nhóm động từ + giới từ cố định còn mở rộng ra một vài động từ ít gặp hơn nhưng vẫn theo đúng khuôn: forgive somebody for something (tha thứ cho ai vì điều gì), suspect somebody of something (nghi ngờ ai về điều gì), warn somebody about/of something (cảnh báo ai về điều gì, khi warn không đi với to-V mà đi với danh từ). Việc mở rộng vốn từ theo đúng cấu trúc, thay vì học rời rạc từng từ một, giúp học sinh xử lý tốt cả những động từ chưa từng gặp trong SGK khi đề thi đưa ra một từ mới nhưng cùng khuôn ngữ pháp quen thuộc.

Việc xếp đúng nhóm chính là kỹ năng cần luyện: nhầm nhóm là nhầm cả giới từ lẫn dạng động từ theo sau.

Ví dụ có hướng dẫn

Ví dụ

Advise + O + to-V -- lời khuyên

1
'You should see a doctor,' the teacher told Quang. Should + V dễ khiến học sinh nghĩ tới suggest, nhưng câu có tân ngữ rõ ràng (Quang) nên phải dùng nhóm advise.
2
Advise + O (Quang) + to-V (to see). Should trong lời khuyên trực tiếp không giữ lại, vì to-V đã mang sẵn nghĩa nên làm.
3
The teacher advised Quang to see a doctor.
4
The teacher advised Quang to see a doctor.
5
Advise, warn, remind, encourage đều theo đúng khuôn O + to-V này, khác hẳn suggest ở bài trước không có tân ngữ.

Ví dụ

Accuse...of -- tố cáo, kèm giới từ cố định

1
'You took my pen without asking!' Hoa said to Minh. Cần chuyển sang động từ accuse, nhớ đổi đại từ sở hữu my thành her theo đúng ngôi của Hoa.
2
Accuse + O (Minh) + of + V-ing (taking). Giới từ of là bắt buộc, không thể thay bằng to hay for. Đại từ sở hữu my pen chuyển thành her pen.
3
Hoa accused Minh to take her pen without asking sai vì dùng nhầm to thay vì of. Hoa accused Minh for taking her pen sai vì for chỉ đi với blame, không đi với accuse.
4
Hoa accused Minh of taking her pen without asking.
5
Accuse luôn đi với of, blame luôn đi với for -- hai giới từ này không hoán đổi được cho nhau dù cùng mang sắc thái quy trách nhiệm.

Ví dụ

Thank...for và congratulate...on -- lời cảm ơn, chúc mừng

1
'Thank you so much for helping me move house,' Nam said to his friend. Cần tường thuật đúng giới từ cố định for sau thank.
2
Thank + O (his friend) + for + V-ing (helping). Cụm move house giữ nguyên không đổi vì không liên quan đến quy tắc lùi thì hay giới từ.
3
Nam thanked his friend to help him move house sai vì to không phải giới từ đúng sau thank -- phải là for.
4
Nam thanked his friend for helping him move house.
5
Congratulate đi với on, không phải for: congratulated her on passing the exam, một giới từ khác cần nhớ riêng, không suy từ thank.

Bẫy thường gặp

Lỗi phổ biến nhất là dùng sai giới từ cố định -- accused of nhầm thành accused for, blamed for nhầm thành blamed of, congratulated on nhầm thành congratulated for. Lỗi thứ hai là quên tân ngữ trước to-V ở nhóm advise/warn/remind, viết advised to see a doctor mà thiếu hẳn Quang.

Luyện tập có hướng dẫn

Kiểm tra nhanh

Tóm tắt

Advise, warn, remind, encourage, order, invite cần tân ngữ rồi mới đến to-V. Accuse, blame, apologize, thank, congratulate cần tân ngữ rồi đến một giới từ cố định riêng cho từng động từ, theo sau là V-ing hoặc danh từ.

Bài tiếp theo học các trường hợp đặc biệt còn lại của câu tường thuật: câu hỏi, câu mệnh lệnh, và khi nào không cần lùi thì -- trước khi vận dụng toàn bộ chủ điểm vào bài luyện đề tổng hợp.