Bài học

Bài toán về 'nhiều hơn', 'ít hơn'

Bạn Sao và mèo Mun đang ngồi đếm những chiếc kẹo đủ màu sắc.
Mun khoe: "Tớ có 25 cái kẹo sô-cô-la.".
Sao mỉm cười: "Thế thì tớ có nhiều hơn Mun 10 cái kẹo dâu đấy.".
Làm thế nào để biết chính xác số kẹo của Sao nhỉ?

Cùng khám phá bài toán 'nhiều hơn'

Bài toán vừa rồi là một dạng toán rất quen thuộc, gọi là bài toán về 'nhiều hơn'.
Để tìm số kẹo của Sao, chúng mình cần tìm một số lớn hơn số kẹo của Mun.
Khi một số lớn hơn một số khác một lượng nào đó, ta sẽ dùng phép tính gì nhỉ?
Đúng rồi, đó là phép cộng.

Bài toán về 'nhiều hơn'Là dạng toán yêu cầu tìm một số lớn hơn, khi biết số bé và phần hơn (phần nhiều hơn). Để giải, ta thực hiện phép cộng: Số lớn = Số bé + Phần hơn.

Ví dụ

Giải bài toán về số kẹo của Sao

1
Mèo Mun có 25 cái kẹo. Bạn Sao có nhiều hơn Mun 10 cái kẹo. Hỏi bạn Sao có bao nhiêu cái kẹo?
2
Chúng mình cùng tóm tắt và giải bài toán nhé.

Tóm tắt:
Mun có: 25 cái kẹo
Sao có nhiều hơn Mun: 10 cái kẹo
Sao có: . cái kẹo?

Bài giải:
Số kẹo bạn Sao có là:
$25 + 10 = 35$ (cái kẹo)

Đáp số: 35 cái kẹo
Chúng mình cùng tóm tắt và giải bài toán nhé. **Tóm tắt:** Mun có: 25 cái kẹo Sao có nhiều hơn Mun: 10 cái kẹo Sao có: . cái kẹo? **Bài giải:** Số kẹo bạn Sao có là: $25 + 10 = 35$ (cái kẹo) **Đáp số:** 35 cái kẹo
3
Muốn tìm số lớn, ta lấy số bé cộng với phần hơn.

Nhìn biểu đồ, em thấy ngay cột kẹo của Sao cao hơn, tức là Sao có nhiều kẹo hơn Mun.

Thử sức với bài toán 'ít hơn'

Ngược lại với 'nhiều hơn', chúng ta có bài toán về 'ít hơn'.
Nếu đề bài cho biết một số bé hơn một số khác, em sẽ làm thế nào?
Khi đó, để tìm số bé, chúng mình sẽ dùng phép trừ đấy.

Bài toán về 'ít hơn'Là dạng toán yêu cầu tìm một số bé hơn, khi biết số lớn và phần hơn (phần ít hơn). Để giải, ta thực hiện phép trừ: Số bé = Số lớn - Phần hơn.

Ví dụ

Vận dụng giải toán 'ít hơn'

1
Một cuộn vải dài 150 mét. Người ta đã bán đi một phần, cuộn vải còn lại ngắn hơn lúc ban đầu 65 mét. Hỏi cuộn vải còn lại dài bao nhiêu mét?
2
Bài toán này có vẻ hơi khác một chút, nhưng thực chất vẫn là bài toán 'ít hơn'.

Tóm tắt:
Lúc đầu: 150 mét
Còn lại ngắn hơn lúc đầu: 65 mét
Còn lại: . mét?

Bài giải:
Độ dài cuộn vải còn lại là:
$150 - 65 = 85$ (mét)

Đáp số: 85 mét
Bài toán này có vẻ hơi khác một chút, nhưng thực chất vẫn là bài toán 'ít hơn'. **Tóm tắt:** Lúc đầu: 150 mét Còn lại ngắn hơn lúc đầu: 65 mét Còn lại: . mét? **Bài giải:** Độ dài cuộn vải còn lại là: $150 - 65 = 85$ (mét) **Đáp số:** 85 mét
3
Muốn tìm số bé, ta lấy số lớn trừ đi phần hơn (phần chênh lệch).

Bẫy vui của mèo Mun

Mèo Mun đố Sao: "Tớ có 30 viên bi xanh. Số bi đỏ của tớ nhiều hơn số bi xanh 15 viên. Hỏi tớ có tất cả bao nhiêu viên bi?"

Nhiều bạn sẽ vội vàng tính $30 + 15 = 45$ viên bi và chọn ngay đáp án 45.

Nhưng khoan đã. Đề bài hỏi "tất cả bao nhiêu viên bi", tức là cả bi xanh và bi đỏ. 45 viên mới chỉ là số bi đỏ thôi. Em phải làm thêm một bước nữa là lấy số bi xanh cộng với số bi đỏ vừa tìm được: $30 + 45 = 75$ viên. Hãy đọc kĩ câu hỏi nhé.

Mèo Mun đố Sao: "Tớ có 30 viên bi xanh. Số bi đỏ của tớ nhiều hơn số bi xanh 15 viên. Hỏi tớ có tất cả bao nhiêu viên bi?" Nhiều bạn sẽ vội vàng tính $30 + 15 = 45$ viên bi và chọn ngay đáp án 45. Nhưng khoan đã. Đề bài hỏi "tất cả bao nhiêu viên bi", tức là cả bi xanh và bi đỏ. 45 viên mới chỉ là số bi đỏ thôi. Em phải làm thêm một bước nữa là lấy số bi xanh cộng với số bi đỏ vừa tìm được: $30 + 45 = 75$ viên. Hãy đọc kĩ câu hỏi nhé.

Vậy là em đã phân biệt được hai dạng toán 'nhiều hơn' và 'ít hơn' rồi đấy.
Quan trọng nhất là phải đọc kĩ đề bài để xác định đúng phép tính cần làm.

Về đích nào

Em đã làm rất tốt. Bây giờ là thử thách cuối cùng để xem em có bị rơi vào bẫy của mèo Mun không nhé.

Bạn Sao và mèo Mun rất vui vì em đã giúp hai bạn giải quyết các bài toán hóc búa.
Lần tới, chúng mình sẽ cùng nhau tìm hiểu một dạng toán mới cũng thú vị không kém: "Tìm hai số khi biết tổng và hiệu".